İran’da haftalardır devam eden kitlesel protestolar ülke genelinde etkisini sürdürürken, bölgedeki siyasi gerilim uluslararası krize dönüşme sinyalleri vermeye başladı. ABD merkezli kaynaklar, Washington’un İran’ın petrol ihracatını durdurmak için bir deniz ablukası planı üzerinde çalıştığını duyurdu. Söz konusu hamle, Trump yönetiminin Venezuela’daki taktiklerine benzer şekilde uygulamaya konulabilir.
Trump: “İran’ın yanında dev bir donanmamız var”
ABD’nin eski Başkanı Donald Trump, İran yakınlarında konuşlandırılan savaş gemilerine dikkat çekerek, “Venezuela’dakinden bile büyük bir donanmamız bölgede” dedi. ABD basınına açıklamalarda bulunan Trump, İran’ın kendileriyle masaya oturmak istediğini öne sürerek, “Defalarca aradılar, konuşmak istiyorlar” ifadelerini kullandı. Açıklamalarıyla diplomasi kapısını açık bırakan Trump, donanmanın varlığını ise “gerekirse kullanmak üzere hazır” mesajıyla duyurdu.
ABD, İran’ın petrol trafiğini kesmek için deniz kordonu kurabilir
İsrail merkezli i24NEWS’in servis ettiği özel habere göre, ABD yönetimi İran’ın petrol ihracatını engellemek için deniz ablukası planını aktif şekilde değerlendiriyor. Gündeme gelen bu plan, İran’ın deniz yolu üzerinden gerçekleştirdiği petrol satışını hedef alıyor. Rapora göre, bölgede oluşturulacak bir deniz kordonu sayesinde Tahran’ın dış gelirlerinin kesilmesi amaçlanıyor.
İran: “Savaş gemileri gözümüzü korkutamaz!”
ABD’nin bölgeye askeri sevkiyatını güç gösterisi olarak değerlendiren İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, sert bir açıklamada bulundu. Bekayi, “Bir ya da birkaç savaş gemisinin gelişi bizi etkilemez. Silahlı kuvvetlerimiz her gelişmeyi dakika dakika takip ediyor” diyerek, ABD’nin askeri hamlelerine karşılık verileceğini ifade etti. İran tarafı, uluslararası hukuk vurgusu yaparak, ABD’nin bu girişimlerinin küresel barışı tehdit ettiğini savundu.
İran’dan olası saldırıya açık tehdit: “Hürmüz Boğazı’ndan başlayabiliriz”
İranlı üst düzey bir güvenlik yetkilisi ise bölgesel misilleme ihtimaline dikkat çekti. İsmi açıklanmayan yetkili, ABD tarafından herhangi bir sınır ihlali ya da askeri müdahale olması durumunda, Hürmüz Boğazı’ndan başlayacak bir karşı saldırı senaryosunun masada olduğunu belirtti. Bu açıklama, bölgede zaten yüksek olan tansiyonu daha da artırdı.
Protestolarda ölü sayısı 6 bini aştı, gözaltı 42 bine dayandı
ABD merkezli insan hakları izleme örgütü HRANA, İran’daki protestolarda can kayıplarının giderek arttığını raporladı. Son verilere göre, gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısı 6.126’ya, gözaltına alınanların sayısı ise 41.880’e yükseldi. HRANA’nın bu rakamları, daha önce İran devlet kurumları tarafından açıklanan sayıları geride bıraktı.
İran yönetimi ise geçtiğimiz haftalarda yaptığı resmi açıklamada, ölü sayısının 3.117 olduğunu ve bu kişilerin büyük kısmının silahlı gruplar tarafından öldürülen siviller ile güvenlik personeli olduğunu duyurmuştu. HRANA ise bu açıklamaların gerçek tabloyu yansıtmadığını savunarak, veri güncellemeye devam ediyor.
Ekonomik krizle başlayan protestolar ülkeyi sardı
Protestolar ilk olarak 28 Aralık 2025’te, Tahran’daki büyük çarşıda döviz krizine karşı seslerini yükselten esnafın çağrısıyla başlamıştı. Kısa sürede ülke geneline yayılan gösteriler, ekonomik kriz, hayat pahalılığı ve siyasi baskılara tepki olarak büyüdü. İnternet erişiminin kısıtlanması, sokak çatışmalarının yaygınlaşması ve binlerce kişinin gözaltına alınması, protestoları uluslararası bir insan hakları krizine dönüştürdü.