Ekim 2025’e ait TÜİK verileri, Türkiye’deki gıda üretimi açısından dikkat çekici değişimleri gözler önüne serdi. Özellikle inek sütü üretimi azalırken, tavuk eti üretiminde belirgin bir yükseliş yaşandı. Ancak asıl şaşırtan veri, yumurta üretimindeki sert düşüş oldu. Süt ürünlerinden ayran, yoğurt ve kefirdeki yükseliş trendi ise üretim dengelerinin yıl sonunda nasıl şekilleneceğine dair merak uyandırdı.
İnek sütü üretimi düştü, süt ürünlerinde tablo değişti
TÜİK’in Süt ve Süt Ürünleri Üretim İstatistiklerine göre, Ekim 2025’te ticari süt işletmeleri toplam 895 bin 834 ton inek sütü topladı. Bu rakam, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,2’lik bir düşüşe işaret ediyor. Aylık bazda bakıldığında ise bir önceki ay toplanan 892 bin 886 tona göre yüzde 0,3’lük sınırlı bir artış yaşandı. Yılın ilk on ayında ise toplanan süt miktarında dikkat çeken bir değişiklik olmadı.
Ancak asıl hareketlilik süt ürünlerinde yaşandı. Ayran, kefir ve yoğurt üretimi, Ekim ayında yükselişe geçti. Bir önceki yılın aynı dönemine göre:
Ayran ve kefir üretimi yüzde 8,4 arttı.
Yoğurt üretimi yüzde 5,8 artış gösterdi.
İnek peyniri üretimi ise yüzde 0,8 oranında yükseldi.
Tersine, içme sütü üretimi yüzde 6,4 düşerken, tereyağı ve sadeyağ üretimi yüzde 0,8 oranında geriledi. Bu durum, süt tüketim tercihlerinde bir değişim yaşandığına işaret ederken, işlenmiş süt ürünlerinin daha fazla talep gördüğü sinyalini verdi.
Ocak-Ekim 2025 dönemi genelinde ise içme sütü üretimi yüzde 5,9, ayran ve kefir yüzde 8,8, tereyağı ve sadeyağ üretimi yüzde 7,9 oranında artarak yılı pozitif seyirle kapatmaya yaklaştı.
Tavuk eti üretiminde dikkat çeken artış
Türkiye’de et üretimi tarafında tablo daha farklıydı. Kümes hayvancılığı verilerine göre, tavuk eti üretimi Ekim ayında 247 bin 392 ton olarak gerçekleşti. Bu, geçtiğimiz yılın aynı ayına göre yüzde 8,7’lik bir artış anlamına geliyor. Aynı dönemde kesilen tavuk sayısı da yüzde 8,3 yükselerek tavuk eti arzının artmasında etkili oldu.
Yılın ilk 10 aylık dönemine bakıldığında ise tavuk eti üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,3 artarken, kesilen tavuk sayısı da yüzde 10,1 oranında yükseldi. Bu artış, Türkiye’deki beyaz et talebinin güçlü seyrini koruduğunu gösteriyor.
Yumurta üretiminde sert düşüş: Neden azalıyor?
Tüm bu olumlu tabloya rağmen, yumurta üretiminde yaşanan düşüş, sektör yetkililerinin dikkatinden kaçmadı. Tavuk yumurtası üretimi, Ekim ayında 1 milyar 808 milyon adet olarak kaydedildi. Bu rakam, bir yıl öncesine göre yüzde 3,9 oranında gerileme demek. Dahası, Ocak–Ekim 2025 dönemindeki toplam düşüş oranı yüzde 8,3 olarak kaydedildi.
Yumurta üretimindeki bu azalma, yem maliyetlerinden iklim koşullarına kadar pek çok faktöre bağlanırken, önümüzdeki aylarda fiyatlara da yansıması bekleniyor.
Süt ve et tüketiminde alışkanlıklar değişiyor mu?
Veriler, sadece üretim açısından değil, tüketici davranışları bakımından da önemli sinyaller veriyor. İçme sütü tüketimi azalırken, işlenmiş süt ürünlerine olan ilgi artıyor. Tavuk eti üretimi yükselirken, kırmızı ete kıyasla daha erişilebilir olması bu yükselişi destekliyor. Yumurta üretimindeki düşüş ise fiyatlara ve tüketici tercihlerine doğrudan etki edebilir.
Gıda sektöründeki bu değişkenlik, önümüzdeki dönemde fiyatlar, tüketim eğilimleri ve ithalat-ihracat politikalarını da şekillendirecek gibi görünüyor. Özellikle süt ve yumurta gibi temel gıda maddelerindeki dalgalanmalar, hem üreticilerin hem de tüketicilerin yakından takip etmesi gereken gelişmeler arasında yer alıyor.