ATV ekranlarında yayınlanan ve Türkiye’nin en çok izlenen bilgi yarışmalarından biri olan Kim Milyoner Olmak İster, 11 Ocak 2026 tarihli bölümünde yine dikkat çekici bir soruya sahne oldu. 1206. bölümde yarışmacıya yöneltilen “Etiyopya takvimine göre 1 yıl kaç ay sürer?” sorusu, 300 bin TL değerindeki barajı temsil ediyordu. Yayının ardından izleyiciler ve sosyal medya kullanıcıları Etiyopya takvimi kaç ay, neden 13 ay, takvim farkı nedir gibi soruları arama motorlarında yoğun şekilde araştırmaya başladı.
İsthaberler’in haberine göre, bu ilgi çekici soru hem bilgi yarışmasının dikkatli takipçilerini hem de tarih ve kültür meraklılarını ekran başına kilitledi. İşte Etiyopya takviminin bilinmeyen yönleri, tarihsel kökeni ve neden 1 yılın 13 ay sürdüğüne dair tüm detaylar…
Kim Milyoner Olmak İster’de sorulan soru neydi, şıklar nelerdi, doğru cevap hangisi?
Yarışmada 300 bin TL’lik baraj sorusu olarak yöneltilen soru şu şekildeydi:
“Etiyopya takvimine göre 1 yıl kaç ay sürer?”
A: 1
B: 6
C: 12
D: 13
Doğru cevap ise: D şıkkı – 13 aydır.
Etiyopya takvimi nedir, kaç ay sürer, sistemi nasıl işler?
Etiyopya takvimi, kökenleri Kıpti (Koptik) takvimine dayanan ve halen Etiyopya’da resmi olarak kullanılan özel bir zaman sistemidir. Bu takvim, 1 yılı 13 aya böler:
12 ayın her biri 30 gündür
13. ay ise 5 gün (artık yıllarda 6 gün) sürer
Toplamda bir yıl 365 gün, artık yıllarda ise 366 gün eder. Bu yapı, hem güneş takvimine uygunluğu hem de geleneksel hesaplamalara sadakati nedeniyle Etiyopya’da hem resmi hem dini alanlarda kullanılmaya devam etmektedir.
Etiyopya takvimi ile Miladi (Gregoryen) takvim arasında ne fark var?
Etiyopya takvimi, Gregoryen takviminden hem yapısal hem de tarihsel olarak farklıdır. En dikkat çeken farklar şunlardır:
Etiyopya takvimi, Miladi takvimden 7-8 yıl geridedir.
Örneğin Miladi takvimde yıl 2026 ise, Etiyopya takvimine göre yıl 2018 veya 2019 olabilir. Bu fark, Hz. İsa’nın doğum tarihinin farklı kabul edilmesinden kaynaklanır.
Yılbaşları farklıdır: Etiyopya takviminde yıl, her yıl 11 veya 12 Eylül’de başlar. Bu tarih Miladi takvime göre değişmez.
13 ay sistemi kullanılır: Gregoryen takvimde 12 ay varken, Etiyopya takviminde 30’ar günlük 12 ay + 5-6 günlük 13. ay yer alır.
Bu yapısı nedeniyle Etiyopya takvimi, yılın her ayını eşit günlere bölerek daha düzenli ve öngörülebilir bir yapıya sahiptir. Özellikle tarım, dini bayramlar ve geleneksel uygulamalar bu takvime göre şekillenir.
Etiyopya takvimi neden 13 aydan oluşur, 13. ay neyi temsil eder?
ay, Etiyopya’da “Pagumē” olarak adlandırılır. Bu ay, yılın son ayında yer alır ve gün sayısı sabittir:
Normal yıllarda: 5 gün
Artık yıllarda: 6 gün
Pagumē ayı, genellikle “saflık, hesaplaşma ve yeni başlangıçlar” olarak sembolize edilir. Etiyopya’da bazı inançlara göre bu ay ruhsal bir temizlenme ve yılı tamamlama ayı olarak görülür. Ayrıca, 13. ayın son günü halk arasında özel etkinliklerle kutlanır.
Etiyopya’da hala bu takvim mi kullanılıyor, resmi statüsü nedir?
Evet. Etiyopya, dünyada farklı bir takvim sistemini resmi olarak kullanan nadir ülkelerden biridir. Hem devlet kurumlarında hem de dini alanlarda Etiyopya takvimi geçerlidir. Okul takvimleri, resmi tatiller, dini bayramlar ve tarımsal faaliyetler bu takvime göre düzenlenir.
Özellikle Etiyopya Ortodoks Kilisesi, bu takvimi hem litürjik hem de sosyal takvim olarak aktif biçimde kullanır. Miladi takvimi uluslararası yazışmalarda ve resmi belgelerde destekleyici olarak kullansalar da asıl kabul edilen sistem Etiyopya takvimidir.
Etiyopya’da bugün hangi yıl? Takvim farkı nasıl hesaplanıyor?
Etiyopya takvimi, Jülyen takvimine daha yakın bir sistemle işler. Bu nedenle Miladi takvime göre:
Eylül ayında yeni yıl başlar
Yıl farkı yaklaşık 7 yıl 8 ay geridir
Örneğin, 11 Ocak 2026 Miladi tarihine karşılık Etiyopya takviminde 3 Mayazya 2018 tarihi olabilir. Bu fark, Hz. İsa’nın doğum yılının Gregoryen takvimdeki 1. yıl olarak kabul edilmesinden, Etiyopya takviminde ise 7-8 yıl sonrası olarak kabul edilmesinden kaynaklanır.
Dünya’da başka 13 aylık takvim kullanan ülkeler var mıydı?
Etiyopya dışında resmî anlamda 13 aylık takvim kullanan ülke neredeyse kalmamıştır. Ancak tarihsel süreçte bazı uygarlıklar benzer sistemleri denemiştir:
Antik Mısır takviminde 360 gün + 5 gün sistemine benzer yapı vardı.
Maya takvimi 13 aylık değil ama çok farklı bir döngüsel sistem kullanıyordu.
Fransız Devrim Takvimi de kısa bir süreliğine ayları eşitlemeye çalışmış, 12 ay + 5 gün yapısını benimsemişti.
Ancak günümüzde 13 aylık takvimi resmi ve pratik olarak kullanan tek ülke Etiyopya’dır.