Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nde yapılan değişiklik, 11 Aralık’ta Resmi Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. 2026 yılı itibarıyla özellikle büyükşehirlerde faaliyet gösteren birçok esnaf ve küçük işletmeci, artık gerçek usulde vergilendirmeye tabi olacak. Yeni düzenlemeyle birlikte, vergi yükümlülüğü sistemi değişirken, kayıt ve beyan süreçleri için önemli kolaylıklar da sağlandı.
2026 itibarıyla basit usul tarih oluyor mu?
1 Ocak 2026’dan itibaren, nüfusu 30 bini geçen ilçelerde ve büyükşehir statüsünde olan illerde faaliyet gösteren mükelleflerin büyük bir bölümü artık basit usulden çıkarılarak gerçek usulde vergilendirilecek. Söz konusu düzenleme, daha önce 9 Eylül 2025 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile duyurulmuştu. Şimdi ise yayımlanan Genel Tebliğ ile bu geçiş sürecinin detayları netleşti.
Vergi sistemindeki bu köklü değişiklik, özellikle her türlü emtia alım-satımı ve imalatıyla uğraşanlar, inşaat sektöründe faaliyet gösterenler, motorlu taşıtların bakım-onarım işlerini yapanlar, lokanta, kafe ve eğlence yeri işletenler ile şehir içi yolcu taşımacılığı yapanları doğrudan kapsıyor.
Köy ve beldelerde istisnalar devam ediyor
Her ne kadar 30 büyükşehiri kapsayan bir düzenleme olsa da, 11 Aralık tarihli yeni Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı özel durumlar için istisna uygulanmasına da imkan tanındı. Tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen ve nüfusu 2 binin altında olan köy ve beldelerdeki mükellefler, şehir içi yolcu taşımacılığı hariç olmak üzere, basit usulde vergilendirilmeye devam edebilecek. Böylece kırsalda faaliyet gösteren küçük esnaf için vergi yükü ağırlaştırılmamış olacak.
Gerçek usule geçenlere meslek odalarından destek geliyor
Düzenlemeyle birlikte basit usulden gerçek usule geçecek mükellefler için en çok merak edilen konulardan biri de defter tutma ve beyanname işlemleri oldu. Bakanlık bu konuda da önemli bir kolaylık sundu.
Defter-Beyan Sistemi kapsamında yürütülecek işlemler, mükelleflerin bağlı oldukları meslek odaları ve birlikler tarafından da gerçekleştirilebilecek. Ancak bu hizmetin verilebilmesi için ilgili oda veya birliğin, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu‘na göre yetkilendirilmiş yeterli sayıda meslek mensubu çalıştırması gerekiyor. Aksi durumda, işlemler dışarıdan yetkili mali müşavirlerin gözetiminde yapılacak.
Bu uygulama sayesinde küçük esnaf, hem muhasebe yükünü hafifletecek hem de vergisel süreçlerini daha düzenli şekilde yürütebilecek.
Hangi meslek grupları gerçek usule geçiyor?
1 Ocak 2026 itibarıyla gerçek usulde vergilendirilecek olan meslek grupları şu şekilde sıralanıyor:
Her türlü emtia imalatı ve alım-satımı yapanlar
İnşaat sektörüyle ilgili faaliyetlerde bulunanlar
Motorlu taşıt bakım ve onarım işleriyle uğraşanlar
Lokanta, kafe, pastane ve benzeri hizmet işletmeleri
Eğlence yerleri, istirahat alanları işletenler
Şehir içi yolcu taşımacılığı yapanlar
Bu gruplar artık basit usul avantajlarından yararlanamayacak, bunun yerine gerçek usul kurallarına göre defter tutmak ve beyanname vermekle yükümlü olacak.