Türkiye, milyonlarca çalışanı doğrudan ilgilendiren Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile yepyeni bir emeklilik sürecine hazırlanıyor. Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) sonrası devreye girecek olan bu yeni sistem için çalışmalar son aşamaya geldi. 2026 yılının ikinci çeyreğinde yürürlüğe girmesi beklenen TES, hem çalışanların maaşlarından yapılacak kesintilerle hem de işveren katkılarıyla SGK emeklilik maaşına ek bir gelir oluşturmayı hedefliyor.
İsthaberler’in haberine göre, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) Başkanı Davut Menteş, sistemle ilgili merak edilen detayları kamuoyuyla paylaştı. Menteş, emeklilik döneminde refahın korunması, uzun vadeli tasarrufun teşvik edilmesi ve ikinci bir gelir modeli oluşturulması amacıyla TES’in kritik bir rol üstleneceğini vurguladı.
TES nedir, BES ile farkı ne, otomatik katılım nasıl olacak?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanlara SGK emeklilik gelirine ek olarak ikinci bir maaş sağlamayı amaçlayan, zorunlu kesinti esasına dayalı bir model olarak öne çıkıyor. Bu yönüyle Bireysel Emeklilik Sistemi’nden (BES) ayrılıyor. BES gönüllülük esasına dayanırken, TES’te zorunlu otomatik katılım gündeme geliyor.
SEDDK Başkanı Davut Menteş, TES’in, G-20 ülkelerinin çoğunda uygulanan ikinci basamak emeklilik modeli olduğunu belirtti. Sistemde, çalışanların maaşlarından belirli oranlarda kesinti yapılması, işverenlerin de katkı sağlaması hedefleniyor. Bu modelle, emeklilikte sadece devletin verdiği maaşla değil, ikincil bir gelirle daha konforlu bir yaşam sunulması planlanıyor.
TES ne zaman yürürlüğe girecek, 2026 ikinci çeyrek detayları neler?
Cumhurbaşkanlığı 2026 Programı ve Orta Vadeli Program kapsamında yer alan TES’in, 2026 yılının Nisan – Haziran ayları arasında hayata geçirilmesi bekleniyor. Hazırlık süreci büyük ölçüde tamamlanırken, ilgili kurumlar arasında etki analizleri, modelleme çalışmaları ve paydaş görüşmeleri devam ediyor.
İsthaberler kaynaklarına göre, sistemin tüm tarafların beklentilerini karşılayacak şekilde kurgulanması için Otomatik Katılım Sistemi’nden (OKS) elde edilen tecrübelerden de faydalanılıyor.
TES ile maaş kesintisi ne kadar olacak, işveren katkısı nasıl hesaplanacak?
TES için planlanan modelde, çalışanın brüt maaşının yüzde 3’ü oranında bir kesinti yapılması öngörülüyor. Aynı oranda yüzde 3 işveren katkısı da sisteme dahil edilecek. Böylece toplamda yüzde 6’lık bir birikim fonlanmış olacak.
Brüt asgari ücret (2026 tahmini) üzerinden örnek hesaplama:
Çalışan katkısı (%3): 990,90 TL
İşveren katkısı (%3): 990,90 TL
Toplam aylık birikim: 1.981,80 TL
Yıllık çalışan katkısı: 11.890,80 TL
Yıllık işveren katkısı: 11.890,80 TL
Toplam yıllık birikim: 23.781,60 TL
Bu örnek, sistemin uzun vadede emeklilik maaşına ciddi bir ek gelir potansiyeli sunduğunu ortaya koyuyor.
TES hangi çalışanları kapsayacak, başvuru şartı olacak mı?
TES’in ilk etapta tüm kamu ve özel sektör çalışanlarını kapsaması bekleniyor. Sisteme giriş otomatik olacak, bireylerin ekstra bir başvuru yapması gerekmeyecek. Ancak sistemde çıkış hakkı olup olmayacağı, zorunluluğun yasal çerçevede nasıl tanımlanacağı, yürürlüğe girme tarihine kadar netlik kazanacak.
SEDDK’nın açıklamalarına göre, sistemde katılımın yüksek olması, devlet desteklerinin ve vergisel avantajların çeşitlenmesiyle mümkün olacak. TES’in kapsayıcılığı, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği açısından da büyük önem taşıyor.
TES sonrası ikinci emeklilik maaşı nasıl bağlanacak, BES’le birleştirilebilecek mi?
TES ile elde edilecek ikinci emekli maaşı, sistemde kalınan süre, ödenen katkı tutarı ve fon getirilerine göre hesaplanacak. Bu yönüyle kişiye özel birikim sağlayacak. BES hesabı olanlar için iki sistem paralel şekilde ilerleyebilecek.
TES’ten emeklilik hakkı kazanmak için belli bir asgari süre sistemde kalınması, belirli bir yaş sınırına ulaşılması ve prim gün şartlarının tamamlanması gerekecek. Bu detayların netleşmesi, yasal düzenleme süreci ile birlikte kamuoyuna açıklanacak.
TES’in çalışan, işveren ve devlet üzerindeki etkileri ne olacak?
Sistem yalnızca çalışanları değil, işverenleri de ilgilendiriyor. İşverenlerin her çalışanı için aylık yüzde 3 katkı yapması bekleniyor. Bu durumun işveren maliyetlerine etkisi konusunda çeşitli sektör temsilcilerinden görüş alınmaya devam ediliyor.
Devletin de katkı sağlayıp sağlamayacağı ya da vergi avantajları sunup sunmayacağı merak edilen konular arasında yer alıyor. Daha önce BES için uygulanan devlet katkısı modeli, TES için de örnek teşkil edebilir.
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi neden önemli, Türkiye için ne ifade ediyor?
TES, Türkiye’nin sosyal güvenlik sistemini güçlendirmeyi, bireysel tasarruf oranlarını artırmayı ve emeklilikte yoksulluğun önüne geçmeyi hedefliyor. Avrupa’da ve G-20 ülkelerinde yaygın olarak kullanılan bu modelin, Türkiye’de de uygulanması ile emeklilik döneminde refah seviyesi korunabilecek.
Uzmanlara göre, sadece devletin sağladığı SGK maaşına bağlı bir emeklilik modeli artık yeterli değil. TES ile birlikte bireylerin kendi geleceklerine daha fazla katkı sunmaları amaçlanıyor.
TES sistemine dair diğer detaylar, örnek maaş hesaplamaları ve yürürlük takvimi
TES’e ilişkin mevzuat çalışmalarının önümüzdeki aylarda tamamlanması ve kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor. Katılım oranları, çıkış hakkı, fon işletim sistemi, birikim süreleri gibi teknik detaylar bu süreçte netleşecek.
Ayrıca, örnek maaş kesintileri üzerinden vatandaşlar kendi birikim tablolarını da oluşturabilecek. Emeklilikte elde edilecek ikinci maaş, hem fon getirileri hem de sistemde kalış süresine göre değişkenlik gösterecek