İran’da uzun süredir tartışma konusu olan protestolara ilişkin Ayetullah Ali Hamaney’den dikkat çeken bir açıklama geldi. İran’ın dini lideri, ülke genelini sarsan olaylarda binlerce insanın yaşamını yitirdiğini ilk kez kamuoyu önünde kabul etti. Tahran’da yaptığı konuşmada Hamaney, protestoların sorumluluğunu ABD ve İsrail’e yüklerken, ABD Başkanı Donald Trump’ı doğrudan hedef aldı. Açıklamalar, İran yönetiminin bugüne kadar benimsediği resmi söylem açısından kritik bir kırılma olarak değerlendiriliyor.
Hamaney Protestolarda Ölü Sayısını İlk Kez Açıkça Kabul Etti
Tahran’da kalabalığa hitap eden Hamaney, haftalardır ülke gündemini meşgul eden protestolara dair en net ifadelerini kullandı. Daha önce can kayıplarına ilişkin net rakamlardan kaçınan İran lideri, bu kez “binlerce insanın hayatını kaybettiğini” açıkça dile getirdi. Bu açıklama, İran kamuoyunda ve uluslararası çevrelerde geniş yankı uyandırdı.
Hamaney’in sözleri, İran yönetiminin protestolar sürecindeki iletişim stratejisinde belirgin bir değişime gidildiği şeklinde yorumlandı. Uzmanlara göre bu çıkış, artan iç ve dış baskıların bir sonucu olarak görülüyor.
Protestolar İçin “Fitne” İfadesi: Suçlama ABD ve İsrail’e
Konuşmasında protestoları sert ifadelerle tanımlayan Hamaney, yaşananları “yabancı destekli bir fitne” olarak nitelendirdi. İran lideri, olayların arkasında ABD ve İsrail ile bağlantılı grupların olduğunu öne sürerek, bu aktörlerin ülkede istikrarsızlık yaratmayı hedeflediğini savundu.
Hamaney, “İki haftadan uzun süren ve ülkeyi derinden sarsan olaylar sırasında büyük yıkım yaşandı. Binlerce masum insan bu kışkırtmalar yüzünden hayatını kaybetti” ifadelerini kullandı. Bu sözler, İran yönetiminin protestoları dış müdahalelerle ilişkilendirme politikasını bir kez daha ortaya koydu.
Trump’a Sert Sözler: “Bu Bir Amerikan Fitnesiydi”
Hamaney’in konuşmasında en dikkat çeken bölümlerden biri, ABD Başkanı Donald Trump’a yönelttiği doğrudan suçlamalar oldu. Protestoların planlayıcısının Washington olduğunu iddia eden Hamaney, ABD’nin İran’ı zayıflatmayı ve iç karışıklıkla teslim almayı hedeflediğini savundu.
“Son yaşananlar açıkça bir Amerikan fitnesidir” diyen Hamaney, Trump’ı İran halkına karşı işlenen suçlardan sorumlu tuttu. Can kayıpları ve ülkeye verilen zararlar nedeniyle ABD yönetimini suçlayan İran lideri, bu açıklamalarıyla Washington-Tahran hattındaki gerilimi daha da tırmandırdı.
“Ülkeyi Savaşa Sürüklemeyeceğiz” Mesajı
Sert söylemlere rağmen Hamaney, İran’ın bölgesel bir savaşa sürüklenmeyeceğinin altını çizdi. Konuşmasında dengeli bir mesaj vermeye çalışan dini lider, “Savaşa yol açacak bir adım atmayacağız” dedi. Ancak bunun, sorumluların cezasız kalacağı anlamına gelmediğini de vurguladı.
Hamaney, gerek ülke içinde gerekse uluslararası alanda olaylardan sorumlu tuttuğu kişi ve yapıların hesap vereceğini belirterek, İran’ın kararlılığını sürdürdüğünü ifade etti.
İnternet Kısıtlamalarında Kısmi Gevşeme
Protestolar sırasında uygulanan internet ve iletişim kısıtlamaları da gündemdeki yerini koruyor. İran medyası, bugün itibarıyla bazı bölgelerde internet ve SMS hizmetlerinin yeniden erişime açıldığını duyurdu. Ancak bu gevşemenin sınırlı olduğu belirtiliyor.
Bağımsız internet gözlem kuruluşu NetBlocks, yaklaşık 200 saat süren kesintinin ardından bağlantılarda sınırlı bir artış yaşandığını açıkladı. Verilere göre internet erişimi hâlâ normal seviyelerin yalnızca yüzde 2’si civarında seyrediyor.
Resmi Rakamlar ve Tartışmalar
İranlı yetkililer, protestolar süresince 3 bin 90 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Bu rakama güvenlik güçleri, protestocular ve sivillerin dahil olduğu bildirildi. Ancak uluslararası insan hakları kuruluşları, gerçek sayının daha yüksek olabileceğini savunuyor.
Hamaney’in ölümlere ilişkin bu rakamları ilk kez bu kadar açık şekilde dile getirmesi, İran’da yaşananlara dair resmi söylemde dikkat çekici bir yumuşama ve kabulleniş olarak yorumlanıyor.