ABD’nin Hint Okyanusu’ndaki gizli askeri üssü Diego Garcia, uluslararası bir krize mi dönüşüyor? Trump’ın “büyük aptallık” dediği bu adımın arkasında ne var?
Diego Garcia neden bu kadar önemli?
Hint Okyanusu’nun ortasında, haritada küçük ama stratejik olarak dev bir öneme sahip Diego Garcia Adası, yıllardır ABD’nin en kritik askeri üslerinden birine ev sahipliği yapıyor. Adanın bağlı olduğu Chagos Takımadaları ise İngiltere’nin kontrolünde bulunuyor. Ancak son gelişmeler, bu dengeyi değiştirmek üzere.
İngiltere’nin 2024 yılında aldığı kararla, Chagos Takımadaları’nın Morityus’a devredileceği açıklanmıştı. Üssün kalmaya devam edeceği belirtilse de, bu karar özellikle ABD cephesinde büyük huzursuzluk yarattı. Adanın geleceği sadece diplomatik değil, askeri dengeler açısından da hassas bir konuya dönüştü. Peki bu ada neden bu kadar değerli?
Trump neden bu kararı “ihanet” gibi görüyor?
ABD eski başkanı Donald Trump, konuya ilişkin yaptığı açıklamalarda kelimenin tam anlamıyla öfke kustu. İngiltere’yi isim vererek hedef aldı ve NATO müttefiki olmasına rağmen “ABD için hayati öneme sahip bir bölgeyi göz göre göre elden çıkarmakla” suçladı. Kendi sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda İngiltere’yi “sözde harika müttefik” olarak nitelendirdi ve bu kararı “büyük bir aptallık” olarak tanımladı.
Trump’ın bu kadar sert tepki vermesi sadece Diego Garcia ile sınırlı değil. Açıklamasında Grönland’ı da gündeme getirdi ve ABD’nin bu tür stratejik bölgeleri elinde tutmasının ulusal güvenlik açısından elzem olduğunu savundu. Bu da akıllara şu soruyu getirdi: Trump sadece İngiltere’ye değil, genel olarak Batı ittifakına mı mesaj veriyor?
Grönland benzetmesinin ardında ne var?
Trump, geçmişte Grönland’ı ABD’ye katmak gibi sıra dışı bir teklifle gündeme gelmişti. O dönem bu öneri ciddiye alınmasa da şimdi yaptığı açıklamada bu konuyu yeniden gündeme taşıdı. Ona göre İngiltere’nin Diego Garcia’yı Morityus’a bırakması, ABD’nin Grönland gibi bölgeler üzerindeki etkisini artırması gerektiğini bir kez daha kanıtlıyor.
Trump, bu benzetmeyle aslında sadece bir adayı değil, küresel güç dengesini işaret ediyor. Çin ve Rusya gibi ülkelerin yalnızca “gücü tanıdığını” belirterek, Batı dünyasının zayıf adımlar atmaması gerektiği mesajını veriyor.
İngiltere neden Diego Garcia’yı bırakıyor?
Peki İngiltere bu stratejik adayı neden bırakıyor? Aslında bu adım, uluslararası hukuka verilen bir yanıt. Birleşmiş Milletler’in 2019’da aldığı kararla, Chagos Takımadaları’nın Morityus’a ait olduğu yönündeki kararının ardından İngiltere üzerindeki baskı artmıştı. Uzun yıllardır bu bölgeyi kendi yönetimi altında tutan İngiltere, nihayet 2024 yılında geri adım attı.
Ancak işin ilginç yanı, askeri üssün ada Morityus’a geçse bile, 99 yıl boyunca ABD ve İngiltere’nin yetki alanında kalacağı. Bu da bazı kesimlere göre “simgesel” bir devir. Ancak Trump’a göre durum hiç de bu kadar basit değil. Ona göre bu, Batı’nın bir zafiyeti.
Diego Garcia üzerinden yeni bir küresel kriz mi doğuyor?
Trump’ın açıklamaları elbette sadece iç politika değil, dış politika açısından da önemli sinyaller taşıyor. Önümüzdeki ABD seçimlerinde yeniden aday olması beklenen Trump, bu çıkışıyla özellikle ulusal güvenlik ve savunma politikalarına vurgu yapıyor.
Diego Garcia üzerinden kopan bu fırtına, sadece iki ada ülkesini değil, tüm dünyayı ilgilendiriyor. Çünkü Hint Okyanusu’ndaki bu küçük adalar zinciri, Çin ve Rusya gibi güçlerin radarında. Ve her adım, yeni bir jeopolitik satranç hamlesine dönüşüyor.