İsthaberler’in haberine göre, Türkiye’de uzun yıllar boyunca devlet tekelinde üretilen ve satılan ürünlerle bilinen Tekel markası, günümüzde yabancı sermaye tarafından yönetiliyor. Tekel 2000 gibi ürünlerin etrafında dönen İsrail malı mı, boykot edilmeli mi, hala Türk malı mı gibi sorular, özellikle sosyal medyada gündem olmaya devam ediyor. İşte tüm bu merak edilen konulara, somut bilgilerle yanıt veriyoruz.
Tekel Kimin Malı, Sahibi Kim, Hangi Ülkenin Şirketine Ait?
1925 yılında Türkiye Cumhuriyeti tarafından kurulan Tekel, Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren alkollü içkiler, tütün ürünleri ve bazı gıda maddeleri üretimiyle bilinen bir devlet kurumu olarak faaliyet gösterdi. Ancak 2000’li yılların başında uygulanan özelleştirme politikaları ile birlikte, Tekel’in farklı bölümleri yabancı şirketlere satıldı.
Sigara Bölümü:
2008 yılında İngiltere merkezli British American Tobacco (BAT) şirketi tarafından satın alındı.
Alkollü İçki Bölümü:
2004 yılında özelleştirilen bu bölüm önce Mey İçki çatısı altında toplandı, ardından 2011 yılında yine İngiltere merkezli olan Diageo adlı global alkollü içki üreticisine satıldı.
Bu bilgilere göre Tekel artık Türkiye merkezli bir kamu markası olmaktan çıkmış ve İngiliz sermayesine geçmiş bir ticari marka haline gelmiştir.
Tekel İsrail Malı mı? İsrail Bağlantısı Var mı?
En çok merak edilen konulardan biri olan “Tekel İsrail malı mı?” sorusu sosyal medyada sıklıkla gündeme gelmekte. Ancak eldeki tüm bilgiler ışığında Tekel’in İsrail sermayesiyle hiçbir doğrudan ya da dolaylı bağı bulunmamaktadır.
British American Tobacco (BAT), merkezi Londra, İngiltere olan global bir sigara üreticisidir.
Diageo, dünyanın en büyük alkollü içki üreticilerinden biri olup merkezi yine İngiltere’de yer almaktadır.
Dolayısıyla Tekel ürünlerinin İsrail’e ait olduğu iddiası asılsızdır ve kaynağı doğrulanmayan söylentilere dayanmaktadır.
Tekel Boykot Edilmeli mi? Neden Tepki Var?
Peki, Tekel ürünlerine karşı neden zaman zaman boykot çağrıları yapılmakta? Bu çağrıların arkasında yatan en büyük sebep, Tekel’in artık yerli bir marka olmaması. Bazı tüketiciler, milli bir değerin yabancı sermayeye satılmasına tepki göstermekte ve kişisel boykot tercihlerini bu yönde açıklamaktadır.
Ancak İsrail ile hiçbir bağlantı olmaması nedeniyle, uluslararası siyasi boykot kampanyalarıyla Tekel’in doğrudan bir ilişkisi bulunmamaktadır.
Resmi bir boykot listesinde Tekel yer almamaktadır.
Tekel Hangi Ülkenin Markasıdır? Bugünkü Durumu Ne?
Tekel, kuruluş tarihi itibariyle bir Türk devlet markasıdır. Ancak günümüzde hem sigara hem de içki üretimi tamamen İngiltere merkezli şirketler tarafından yapılmakta, bu da markayı yabancı sermayeye ait hale getirmiştir.
British American Tobacco (BAT): Sigara markalarının (Tekel 2000 dahil) üretim ve yönetimini yapıyor.
Diageo: Yeni Rakı gibi içki ürünlerini üreten Mey İçki’nin çatı firması olarak faaliyet gösteriyor.
Yani Tekel, tarihsel kökeni bakımından Türk olsa da, mülkiyet ve ticari anlamda İngiliz markası olarak kabul edilmektedir.
Tekel 2000 Sigarası Türk Malı mı? Yerli mi, Değil mi?
Hayır, Tekel 2000 sigarası artık Türk malı değildir.
2008 yılında BAT şirketinin Tekel’in sigara bölümünü satın almasıyla birlikte Tekel 2000 gibi ürünler İngiliz sermayeli bir şirketin yönetimindedir.
Her ne kadar Türkiye’deki tesislerde üretimi sürse de, üretim planlaması, kar-zarar yönetimi ve marka sahibi yabancı bir şirket olduğundan, bu ürünler Türk malı statüsünü yitirmiştir.
Tekel Ürünleri Hala Türkiye’de mi Üretiliyor?
Evet, Tekel 2000 gibi sigara markalarının üretimi halen Türkiye’deki tesislerde yapılmaktadır. Ancak bu durum yerli üretim anlamına gelse de, ürünlerin ait olduğu şirketin sermayesi, yönetimi ve kar dağılımı yabancıya ait olduğu için, yerli malı tanımını karşılamamaktadır.
İsrail Boykotlarıyla İlgili Tekel Neden Gündemde?
2023 ve 2024 yıllarında yaşanan İsrail-Filistin gerginliği nedeniyle Türkiye’de bazı markalarla ilgili boykot çağrıları yapıldı. Bu süreçte İsrail menşeli olmayan ancak global şirketlere ait bazı markalar da listelerde yanlışlıkla yer aldı. Tekel de bu kapsamda yanlış bilgiyle hedef alınan markalardan biri oldu.
Oysa Tekel’in İsrail menşeli olması bir yanılsamadır. Marka İngiliz şirketlerine aittir, İsrail ile ticari, finansal veya stratejik bir bağlantısı bulunmamaktadır.
Tekel’in Satış Süreci: Özelleştirmeden Bugüne
2004: Alkollü içkiler üretim bölümü özelleştirilerek Mey İçki‘ye devredildi.
2008: Sigara üretimi bölümü BAT tarafından satın alındı.
2011: Mey İçki, İngiltere merkezli Diageo şirketine satıldı.
Bu süreç, Tekel’in devlet markası kimliğinden çıkıp uluslararası sermayeye entegre olmuş bir yapı haline gelmesini sağladı.
Tekel Ürünleri Hangi Markaları Kapsıyor?
Sigara Ürünleri: Tekel 2000, Tekel 2001, Tekel Menthol gibi markalar.
İçki Ürünleri (Diageo çatısı altında): Yeni Rakı, Tekirdağ Rakısı, Altınbaş gibi alkollü içkiler.
Tekel Türk Markası mı, İsrail Malı mı, Boykot Edilmeli mi?
Tekel İsrail malı değildir.
Sigara ve içki bölümleri İngiltere merkezlidir.
Yerli malı sayılmaz.
Boykot kararı kişisel tercihe bağlıdır.
İsrail’e ait olduğuna dair hiçbir kanıt bulunmamaktadır.
Tekel markası artık bir kamu kurumu değil, çok uluslu şirketlerin kontrolünde faaliyet gösteren ticari bir markadır.