Günümüzde köpekler çoğunlukla sadık dostlarımız ya da evcil hayvanlarımız olarak bilinir. Ancak tarih sayfaları arasında gezinirken karşımıza çıkan bazı detaylar, bu sevimli dostların bir dönem mutfak işçisi olarak görev yaptığını gösteriyor. Özellikle 18. yüzyıl İngilteresi’nde, büyük konak mutfaklarında şiş çevirmek için kullanılan “turnspit dog” isimli köpekler, bugün bile duyanları hayrete düşürüyor.
Et şişlerinin saatlerce çevrilmesi gereken o dönemde, ağır iş yükü altında çalışan bu özel eğitimli köpekler, yemek pişirme sürecinin gizli kahramanları olarak görev yaptı. Peki bu nasıl oldu, bu köpekler gerçekten ne yapıyordu? İşte tarih kitaplarına geçen o şaşırtıcı detaylar…
Et Şişlerini Döndürmek İçin Koşan Köpekler: Turnspit Dog Nedir?
18. yüzyılda İngiltere’de büyük malikânelerin mutfaklarında kullanılan “turnspit dog”, sadece bu işe adanmış özel bir köpek türüydü. Kaslı, kısa bacaklı ve dayanıklı yapılarıyla dikkat çeken bu köpekler, fırın başına kurulan özel tahta çark sistemlerinin içinde koşar, bu sayede çarkı döndürerek büyük et şişlerinin saatler boyunca düzenli olarak çevrilmesini sağlardı.
Mekanik sistemin motoru gibi çalışan bu köpekler, çoğu zaman gün boyu çalıştırılır, yorulduklarında yerlerine başka turnspit köpekleri alınırdı. Etin homojen şekilde pişmesini sağlamak, o dönemin mutfak kültüründe oldukça önemliydi ve bu görev de tamamen köpeklerin koşu gücüne bağlıydı.
Köpeklere Dayalı Mutfak Teknolojisi Ne Zamana Kadar Devam Etti?
Bu ilginç yöntem, sanayi devriminin mutfaklara girip mekanik araçların yaygınlaşmasına kadar sürdü. Özellikle 19. yüzyılın başlarında buhar gücüyle çalışan makineler ve daha gelişmiş ocak sistemleri geliştikçe, turnspit dog’lar da tarihin tozlu raflarına karıştı.
Günümüzde bu köpek ırkı tamamen yok olmuş durumda ve yalnızca müzelerde, gravürlerde ya da tarihi belgelerde karşımıza çıkıyor.
Ekonomi Ajansı’nın haberine göre, bazı müzelerde bu köpeklerin çalıştığı çark benzeri düzenekler hâlâ sergilenmekte ve ziyaretçilere geçmişin mutfak teknolojisi anlatılmaktadır.
Cevap: C – Köpek | Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
Bir bilgi yarışmasında karşımıza şu soru çıkabilir:
18. yüzyılda İngiltere’de mutfaklarda et şişlerini döndürmek için hangi hayvan kullanılmıştır?
A – Hamster
B – Katır
C – Köpek
D – Yılan
Doğru cevap: C – Köpek
Hamster küçük ve hassas yapısı nedeniyle böyle bir iş yükünü kaldıramaz.
Katır büyüklüğü nedeniyle mutfakta kullanılamaz.
Yılan ise fizyolojik olarak böyle bir döngü hareketi gerçekleştiremez.
Köpek ise ideal yapısı, eğitilebilirliği ve sadakatiyle bu görev için en uygun hayvandı.