Trafikte güvenli ve hazırlıklı olmanın yolu, aracınızın temel donanımlarını ve onların nasıl kullanıldığını iyi bilmekten geçiyor. Özellikle lastik patlaması, tekerlek değişimi gibi acil durumlarda doğru ekipmanı doğru şekilde kullanmak hayati önem taşır. Bu noktada en çok aranan terimler arasında kriko nedir, bijon anahtarı nasıl kullanılır, bijon hangi yöne açılır gibi sorular öne çıkıyor.
İsthaberler’in haberine göre, bu temel araç parçaları hakkında bilgi sahibi olmak hem güvenliğiniz hem de aracınıza zarar vermemeniz açısından oldukça kritik. İşte kriko, bijon, bijon anahtarı ve bijon açma yönü ile ilgili bilinmesi gereken tüm detaylar…
Kriko nedir, ne işe yarar, nasıl kullanılır?
Kriko, bir aracın yerden yükseltilmesini sağlayan mekanik veya hidrolik destek ekipmanıdır. En sık kullanım amacı, lastik değiştirme işlemidir. Aracın gövdesine uygun bir noktaya yerleştirilerek manuel ya da otomatik mekanizma ile yükseltilir. Böylece tekerleğe müdahale etmek mümkün hale gelir.
Her araçta, bagajda veya yedek lastik gözünde bir kriko bulunması zorunlu olmasa da şiddetle önerilir. Oto bakım istasyonlarından farklı modellerde krikolar temin edilebilir; özellikle makas tipi kriko en yaygın modeller arasındadır.
Kriko kullanırken dikkat edilmesi gerekenler:
Araç düz zemine alınmalı.
El freni çekilmeli ve araç sabitlenmeli.
Kriko, üretici tarafından belirtilen yere yerleştirilmelidir.
Kriko ile aracı tamamen kaldırmadan bijonlar sökülmemelidir.
Bijon anahtarı nedir, nasıl kullanılır, araçta ne işe yarar?
Bijon anahtarı, tekerlekleri araca bağlayan bijon somunlarını sökmek ve sıkmak için kullanılan el aletidir. Genellikle L şeklinde, T şeklinde ya da çapraz formda olabilir. Her bijon anahtarı, her janta uygun olmayabilir. Bu nedenle aracınıza uygun ölçüde bir anahtar kullanmanız gerekir.
Bijon anahtarı ile:
Patlayan lastiğin bijonları gevşetilir.
Yeni lastik takıldıktan sonra bijonlar sıkılır.
Yolculuk öncesi ya da sonrası bijonların kontrolü yapılabilir.
Tekerleklerin yerinde sağlam durmasını sağlayan bu alet, özellikle uzun yolculuklar öncesinde araçta mutlaka bulunmalıdır. Sixt Türkiye’ye göre, kriko, stepne ve bijon anahtarı üçlüsü, her araçta yer alması gereken en temel güvenlik ekipmanlarındandır.
Bijon nedir, tekerlekte ne işe yarar, ne zaman gevşetilir?
Bijon, araç jantını ve dolayısıyla tekerleği aksa sabitleyen civata benzeri metal parçalardır. Her tekerlek, modeline göre 4 ila 6 adet bijonla sabitlenir. Bijonların düzgün ve yeterince sıkılmış olması, yolculuk sırasında tekerleğin oynama riskini önler.
Yeni lastik takarken ya da mevcut lastiği sökerken bijonların sökülüp takılması gerekir. Bu işlem, yanlış yapılırsa jantın eğilmesine veya bijon dişlerinin aşınmasına neden olabilir.
Vikipedi’ye göre, bijonlar aynı zamanda sürüş güvenliğinin temelini oluşturan bağlantı elemanlarıdır.
Bijon hangi yöne açılır, bijon nasıl sökülür, doğru yön nedir?
Araç kullanıcılarının en çok karıştırdığı konulardan biri, bijonların ne yöne açıldığıdır. Genel kural olarak:
Bijonlar saat yönünün tersine (yani sola doğru) çevrilerek gevşetilir.
Takarken ise saat yönünde (sağa doğru) sıkılır.
Bu kural, dünya genelinde kullanılan standart vidalama yönüdür. Ancak bazı özel performans jantlarında veya motorsporlarında bijon yönü ters olabilir. Yine de standart otomobillerde bu tür istisnalar oldukça nadirdir.
Sixt Türkiye’nin yayınladığı teknik bilgilere göre, bijonları sökmeye başlamadan önce aşağıdaki sıraya dikkat edilmelidir:
Bijonlar yere değen araçta hafifçe gevşetilmelidir.
Aracın kaldırılması kriko ile yapılmalı.
Araç yerden tamamen kalktıktan sonra bijonlar tamamen çıkarılmalıdır.
Yeni lastik takıldıktan sonra bijonlar çapraz şekilde sıkılmalıdır.
Stepne takarken kriko ve bijon anahtarı nasıl kullanılır?
Eğer aracınızın lastiği patladıysa ve stepne takmanız gerekiyorsa, bu işlemi adım adım şu şekilde yapmalısınız:
Araç güvenli bir yere alınmalı, el freni çekilmeli.
Krikoyu belirtilen noktaya yerleştirip aracı kademeli olarak kaldırın.
Bijon anahtarıyla bijonları gevşetip çıkarın.
Eski lastiği sökün, stepneyi yerine yerleştirin.
Bijonları çapraz sıralamayla sıkın.
Aracı yavaşça indirip bijonları bir kez daha kontrol edin.
Bu işlem sırasında bijonların gevşek kalmaması hayati önem taşır. Yolculuk sırasında gevşek bijonlar tekerlek kaybına neden olabilir.
Krikoda dikkat edilmesi gereken güvenlik ipuçları
Araç çalışır halde olmamalı.
Trafik içinde değil, güvenli bir bölgede işlem yapılmalı.
Kriko zeminle tam temas etmelidir, aksi takdirde devrilme riski vardır.
Kriko altında asla el ya da vücut bulundurulmamalıdır.
Ayrıca, Oreate AI’nin yayımladığı bilgilere göre, kriko ile işlem yapılırken lastiğin hemen yanına bir takoz veya taş yerleştirmek, güvenliği artırır.
Araçta her zaman bulunması gereken temel ekipmanlar
Kriko – Lastik değişimi ve alt müdahale işlemleri için.
Bijon Anahtarı – Tekerlek sökme ve takma işlemleri için.
Stepne (Yedek Lastik) – Acil durumlar için hazır yedek.
Takoz veya eldiven – Ek güvenlik için.
El feneri – Gece değişimlerinde görüş kolaylığı sağlar.
Kısa ve Net Özet
| Terim | Anlamı ve Kullanım Alanı |
|---|---|
| Kriko | Aracı yerden kaldırmaya yarayan mekanik sistem. |
| Bijon Anahtarı | Tekerlekleri sabitleyen bijonları gevşetip sıkmak için kullanılır. |
| Bijon | Jantı aksa sabitleyen vida benzeri parçalar. |
| Bijon Açma Yönü | Saat yönünün tersine (sola) açılır, saat yönünde (sağa) sıkılır. |