Anadolu’nun müzik hafızasında iz bırakan, sıra geceleri ve gazel okuma geleneğinin yaşayan efsanesi olan Kazancı Bedih, doğduğu şehir Şanlıurfa ile özdeşleşmiş isimlerden biridir. Asıl adı Bedih Yoluk olan sanatçı, sadece ses tonuyla değil, aynı zamanda yaşam biçimiyle de halk arasında bir efsaneye dönüşmüştür. İsthaberler’in haberine göre, Kazancı Bedih’in hayatı, bir yandan müziğe olan tutkusunu, diğer yandan sade ve mütevazı yaşamını gözler önüne sermektedir.
Kazancı Bedih nereli, gerçek adı ne, neden ‘Kazancı’ deniyor?
1929 yılında Şanlıurfa’da dünyaya gelen Bedih Yoluk, çevresi tarafından mesleği nedeniyle “Kazancı Bedih” olarak anılmıştır. Genç yaşlarında hem müziğe hem de geçimini sağlamak için kazancılığa, yani kazan ve bakır işçiliğine yönelmiştir. Bu meslek, onun yaşam boyu taşıyacağı lakabının kaynağı olurken, halk arasında da saygı uyandıran bir unvan haline gelmiştir.
Müzik yolculuğu nasıl başladı, hangi enstrümanları çalıyordu?
Kazancı Bedih’in müziğe olan ilgisi çocukluk yıllarında başlamış, cümbüş, ut ve tambur çalarak kendini geliştirmiştir. Özellikle gazel okuma konusunda zamanla büyük bir ustalık kazanmıştır. Gençliğinde çalışarak kazandığı parayla enstrümanlarını geliştiren sanatçı, kısa sürede mahallenin ve şehrin dikkatini çeken bir ses haline gelmiştir.
Sıra gecelerinde nasıl ün kazandı, kimleri etkiledi?
Bedih Yoluk, özellikle Şanlıurfa’ya özgü sıra geceleri ile tanınmaya başlamıştır. Bu geleneksel toplantılarda dost meclislerine gazeller okuyarak ün kazanan Kazancı Bedih, 1975 yılında belediyeden emekli olduktan sonra bu gecelere daha çok zaman ayırmaya başlamıştır. Fuzuli, Nabi ve diğer klasik şairlerin eserlerini seslendirmesiyle müzikseverlerin gönlünde taht kurmuştur.
Kazancı Bedih’in sıra gecelerindeki performansları, yalnızca Şanlıurfa’da değil, kısa sürede ulusal çapta da dikkat çekmiştir. İbrahim Tatlıses, Mahsun Kırmızıgül ve Mahmut Tuncer gibi sanatçılar, onu bir usta olarak kabul etmiş ve tarzından etkilenmişlerdir.
Halk müziğine katkıları neler, gazel ustası olarak önemi neydi?
Kazancı Bedih, Türkiye’de gazel okuma geleneğini sürdüren sayılı isimlerden biri olarak kabul edilir. Müziğe olan yaklaşımı, sadece teknik değil, aynı zamanda duygusal bir derinlik de taşımaktaydı. Onun okuduğu gazeller, dinleyenlerin ruhuna dokunur, geçmişle bağ kurmasını sağlardı.
Sanatçı, halk müziği ile tasavvufi derinliği harmanlayarak kendine özgü bir tarz yaratmış, bu yönüyle Anadolu’nun müzikal hafızasında silinmez izler bırakmıştır.
Eşkıya filmiyle nasıl tanındı, filmde ne rolü vardı?
1996 yılında gösterime giren ve Türk sinemasının kült yapımlarından biri olan “Eşkıya” filminde yer alması, Kazancı Bedih’in tanınırlığını ülke geneline taşımıştır. Filmde gazel seslendirmesiyle yer alan sanatçı, bu performansıyla hem müzik çevrelerinin hem de sinemaseverlerin dikkatini çekmiştir.
Eşkıya filmi, onun müzik kariyerine yeni bir ivme kazandırmış, ardından müzik şirketlerinden plak teklifleri almaya başlamıştır. Bu süreçte birçok albüm çalışmasına imza atan sanatçı, Anadolu müziğini daha geniş kitlelere ulaştırmayı başarmıştır.
Kazancı Bedih neden öldü, kaç yaşında hayatını kaybetti?
2003 yılında sahne hayatına veda eden Kazancı Bedih, 19 Ocak 2004 tarihinde Şanlıurfa’daki evinde, sobadan sızan karbonmonoksit gazı nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Eşiyle birlikte yaşamını yitiren sanatçının ölümü, sevenleri üzerinde büyük bir üzüntü yaratmıştır. Vefat ettiğinde 75 yaşında olan Kazancı Bedih, hayatını müziğe, geleneklerine ve halkına adamış bir usta olarak anılmaktadır.
Vefatının ardından nasıl anıldı, halk üzerindeki etkisi sürdü mü?
Kazancı Bedih’in vefatından sonra hem yerel hem de ulusal medya, onun anısına birçok program düzenlemiş, sanat camiası tarafından saygıyla anılmıştır. Şanlıurfa’da adına açılan müzik atölyeleri, düzenlenen anma geceleri ve sıra geceleri kültürüne verilen destek, onun mirasının yaşatıldığını göstermektedir.
Sevenleri, onu sadece bir sanatçı değil, aynı zamanda “pir” olarak anmakta, mütevazı yaşamı, üretkenliği ve sadeliğiyle örnek göstermektedir.
Kazancı Bedih’in ardından gelen nesil ne yaptı, sıra geceleri geleneği sürdü mü?
Kazancı Bedih’in ardından Şanlıurfa sıra geceleri kültürü yeni nesil sanatçılarla sürdürülmeye devam etti. Ancak birçok müzik otoritesi, Bedih Usta’nın gazel ve yorum gücünün benzersiz olduğunu belirtmektedir. Günümüzde onun kayıtları hâlâ dinlenmekte, sosyal medya platformlarında videoları paylaşılmakta ve özellikle müzik eğitimi alan gençler tarafından incelenmektedir.