İran’da ekonomik darboğazla birlikte başlayan ve iki haftayı aşan protestolar, beklenmedik bir kırılma noktasına girdi. Günlerdir sokaklarda olan rejim karşıtı grupların ardından bu kez hükümete destek veren kalabalıklar meydanlara çıktı. Ülke genelinde eş zamanlı düzenlenen gösterilerle birlikte tansiyon daha da yükselirken, güvenlik kaynakları karşıt grupların karşı karşıya gelme ihtimaline dikkat çekiyor. İran sokaklarında yaşanan bu yeni tablo, krizin seyrini tamamen değiştirebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Can Kaybı Artıyor: Ölü Sayısı 538’e Dayandı
Protestoların bilançosu ağırlaşmaya devam ediyor. İnsan hakları izleme kuruluşu HRANA tarafından paylaşılan son verilere göre, olaylar sırasında en az 538 kişi hayatını kaybetti. Bu rakamın 490’ının gösterici, 48’inin ise güvenlik görevlisi olduğu belirtiliyor. Ayrıca 10 bin 600’den fazla kişinin gözaltına alındığı bilgisi paylaşıldı. İranlı yetkililerden henüz resmi bir can kaybı açıklaması gelmezken, uluslararası ajanslar sahadaki bilgilerin bağımsız biçimde doğrulanmasının zor olduğuna işaret ediyor.
Hükümet Destekçileri Sokakta: “Rejimin Yanındayız” Mesajı
Protestoların 15. gününde sahneye çıkan hükümet yanlısı gruplar, başta Tahran olmak üzere birçok kentte geniş katılımlı yürüyüşler düzenledi. Gösterilerde, rejime destek veren sloganlar atılırken, eylemlerin “yabancı destekli ayaklanmalara karşı milli duruş” amacı taşıdığı vurgulandı. Kalabalıkların büyüklüğü ve organizasyon gücü dikkat çekerken, bu hamle sokaklardaki güç dengesinin değiştiği şeklinde yorumlandı.
Karşı Karşıya Gelme Endişesi: Güvenlik Alarmda
Hem rejim karşıtlarının hem de hükümet destekçilerinin aynı şehirlerde sokaklara çıkması, olası çatışma riskini beraberinde getirdi. Güvenlik birimlerinin kritik noktalarda önlemleri artırdığı, bazı şehirlerde ana arterlerin kapatıldığı öğrenildi. Uzmanlara göre, iki grubun yüz yüze gelmesi halinde kontrol edilemez bir şiddet sarmalı oluşabilir. Bu nedenle yetkililerin, gösterilerin saat ve güzergâhlarını ayırmaya çalıştığı ifade ediliyor.
Resmi Sessizlik Sürüyor, Uluslararası Gözler İran’da
İran yönetimi, yaşanan ölümler ve gözaltılarla ilgili detaylı bir resmi rapor paylaşmış değil. Associated Press (AP) ve diğer uluslararası medya kuruluşları, sahadan gelen rakamların doğrulanmasının güç olduğunu vurguluyor. HRANA’nın daha önce paylaştığı raporlarda ölü sayısının çok daha düşük olduğu belirtilmişti. Son günlerde gelen bilgiler ise krizin hızla derinleştiğine işaret ediyor. Uluslararası toplum, İran’daki gelişmeleri yakından izlerken, olası yeni yaptırımlar ve diplomatik adımlar da kulislerde konuşuluyor.
Kıvılcım Nasıl Çakıldı? İran’daki Protestoların Arka Planı
Olayların fitili, 28 Aralık 2025’te Tahran Büyük Çarşı’da ateşlendi. Yerel para biriminin döviz karşısında sert değer kaybetmesi, artan hayat pahalılığı ve iş dünyasının yaşadığı sıkıntılar, esnafı sokağa döktü. Kısa sürede büyüyen protestolar, ekonomik taleplerin ötesine geçerek siyasi ve sosyal eleştirilerin dile getirildiği bir harekete dönüştü. Güvenlik güçlerinin sert müdahaleleri ise toplumsal gerilimi daha da artırdı.