ABD ile Avrupa Birliği arasında Grönland merkezli jeopolitik gerilim, Moskova’dan gelen çarpıcı açıklamalarla yeni bir aşamaya taşındı. Rusya, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland politikası üzerinden Avrupa ülkelerine sert mesajlar verirken, kullanılan ifadeler uluslararası kulislerde geniş yankı uyandırdı. Özellikle “Avrupa, Trump’ı kışkırtmamalı” vurgusu, krizin sadece askeri değil, psikolojik ve politik bir boyuta ulaştığını gösterdi.
Grönland Krizi Neden Küresel Gündemin Merkezinde?
Son dönemde ABD–Avrupa Birliği ilişkileri, Grönland’ın stratejik konumu nedeniyle ciddi bir sınavdan geçiyor. Kuzey Kutbu’ndaki jeopolitik dengeleri doğrudan etkileyen ada, yalnızca enerji kaynaklarıyla değil, aynı zamanda askeri savunma sistemleri açısından da kritik bir noktada bulunuyor. Washington yönetimi, Grönland’ı ABD ulusal güvenliği için vazgeçilmez bir unsur olarak görürken, Avrupa ülkeleri bu yaklaşımı endişeyle izliyor.
Rusya’dan Sert Mesaj: “Avrupa Trump’ı Zorlamamalı”
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in uluslararası ekonomik işbirliğinden sorumlu özel temsilcisi Kiril Dmitriyev, yaptığı açıklamalarla tansiyonu yükseltti. Dmitriyev, Avrupa ülkelerinin Grönland’a asker göndermesini “tehlikeli bir provokasyon” olarak nitelendirdi. Açıklamasında, Avrupa’nın bu adımlarla Washington’u karşısına aldığını savunan Dmitriyev, dikkat çeken bir ifadeye imza attı: “Avrupa, Trump’ı kışkırtmamalı.”
Bu sözlerin, daha önce NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Trump için kullandığı “baba” ifadesine dolaylı bir gönderme olduğu kulislerde konuşuluyor.
Trump’tan Misilleme: 8 Avrupa Ülkesine Yüzde 10 Gümrük Vergisi
Gerilimi tırmandıran bir diğer gelişme ise ABD Başkanı Donald Trump’ın aldığı ekonomik karar oldu. Trump yönetimi, Grönland’a askeri personel gönderen 8 Avrupa ülkesine yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Bu adım, yalnızca ticari değil, siyasi bir mesaj olarak da değerlendirildi.
Uzmanlara göre Trump, bu hamleyle Avrupa’ya açık bir uyarı verirken, ABD’nin Grönland konusundaki kararlılığını da net biçimde ortaya koymuş oldu.
Rusya’nın Tepkisinin Arka Planında Ne Var?
Rusya cephesinden gelen bu sert açıklamalar, yalnızca Avrupa’ya değil, aynı zamanda Washington’a da dolaylı bir mesaj niteliği taşıyor. Ukrayna savaşı, NATO genişlemesi ve Kuzey Kutbu’ndaki güç mücadelesi düşünüldüğünde, Moskova’nın Grönland gelişmelerini yakından izlediği görülüyor.
Dmitriyev’in, Rusya ile ABD arasında yürütülen Ukrayna müzakerelerinde aktif rol alması, açıklamaların sıradan bir çıkış olmadığını ortaya koyuyor. Kremlin kaynaklarına göre, Grönland’daki askeri hareketlilik, Rusya’nın bölgesel güvenlik algısını doğrudan etkiliyor.
Trump’ın Grönland Israrı: “Ulusal Güvenlik Meselesi”
Donald Trump, daha önce yaptığı açıklamalarda Grönland’ın ABD için hayati önemde olduğunu açıkça dile getirmişti. Özellikle inşa edilen ve kamuoyunda “Altın Kubbe” olarak anılan savunma sisteminin Grönland olmadan eksik kalacağını savunan Trump, bu konudaki geri adım atmayacağını defalarca vurgulamıştı.
Washington yönetimi, Grönland’ın kontrolünün Kuzey Kutbu’ndaki askeri dengeyi belirleyeceğini düşünüyor.
Danimarka–Grönland Hattında Tepkiler Sertleşiyor
Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölge olan Grönland, egemenliğin devrine yönelik tüm teklifleri net bir dille reddetmiş durumda. Kopenhag yönetimi ise müttefiklerine çağrı yaparak, Grönland’daki askeri işbirliğinin artırılmasını istedi.
Bu çağrıya yanıt veren bazı Avrupa ülkeleri, sınırlı sayıda asker ve subayı bölgeye gönderdi. Fransa ve Almanya başta olmak üzere İsveç, Norveç, Finlandiya, İngiltere ve Hollanda’nın da dahil olduğu bu misyon, Washington’da rahatsızlık yarattı.
Yeni Soğuk Savaş Sinyali mi?
Uzmanlar, Grönland üzerinden yaşanan bu gerilimin, yeni bir küresel güç mücadelesinin işareti olabileceğini değerlendiriyor. ABD, Avrupa ve Rusya üçgeninde yaşanan bu çekişme, önümüzdeki dönemde hem ekonomik hem de askeri sonuçlar doğurabilir.