Washington’un Grönland üzerinden Avrupa’ya yönelik aldığı yeni gümrük vergisi kararı, Atlantik hattında tansiyonu bir anda yükseltti. ABD yönetimi, Grönland konusunda Danimarka’ya destek veren sekiz Avrupa ülkesini hedef alırken, Avrupa başkentlerinden peş peşe sert açıklamalar geldi.
Danimarka, Almanya, Fransa, İngiltere, Hollanda, Norveç, İsveç ve Finlandiya, ortak bir metinle Washington’a seslenerek bu adımın yalnızca ticari değil, askeri ve siyasi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. Açıklamada, NATO müttefikliği vurgusu öne çıkarken, gümrük vergisi tehdidinin ittifak ruhunu zedelediği ifade edildi.
Arktik Mesajı: “Bu Bölge Ortak Güvenlik Alanı”
Avrupa ülkeleri, Grönland ve Arktik bölgesinin tek bir ülkenin çıkar alanı olarak görülemeyeceğini net bir dille ortaya koydu. Ortak açıklamada, Arktik güvenliğinin NATO’nun ortak sorumluluğu olduğunun altı çizildi.
Önceden planlanan ve müttefiklerle koordine edilen Arctic Endurance askeri tatbikatının savunma amaçlı olduğu vurgulandı. Tatbikatın herhangi bir devleti hedef almadığı, yalnızca bölgesel güvenliği güçlendirmeyi amaçladığı ifade edildi.
“Danimarka ve Grönland Yalnız Değil”
Açıklamanın en dikkat çeken bölümünde, Danimarka Krallığı ve Grönland halkıyla tam dayanışma mesajı verildi. Avrupa ülkeleri, egemenlik ve toprak bütünlüğü ilkelerinin pazarlık konusu yapılamayacağını vurguladı.
“Baskı ve ekonomik tehditlerle yürütülen politikalar ilişkileri zayıflatır” denilen metinde, Avrupa’nın birlik içinde hareket etmeye devam edeceği ve egemenlikten geri adım atılmayacağı mesajı açıkça verildi.
Trump’tan Çifte Vergi Planı
ABD Başkanı Donald Trump, Grönland tartışmasını ulusal güvenlik meselesi olarak tanımlayarak dikkat çeken bir adım attı. Trump, Danimarka’nın yanında duran sekiz Avrupa ülkesine yönelik gümrük vergilerinin 1 Şubat 2026’da yüzde 10, 1 Haziran 2026’dan sonra ise yüzde 25 seviyesine çıkarılacağını duyurdu.
Washington yönetimi, bu vergilerin Grönland’ın ABD kontrolüne geçmesine yönelik bir anlaşma sağlanana kadar yürürlükte kalacağını açıkladı.
“Grönland Ulusal Güvenliğimiz İçin Kritik”
Trump, Grönland’ın ABD savunma stratejisinde kilit rol oynadığını savunurken, bölgenin özellikle Altın Kubbe hava savunma sistemi açısından vazgeçilmez olduğunu dile getirdi.
Washington’da yapılan diplomatik temaslara rağmen taraflar arasında temel görüş ayrılıklarının sürdüğü belirtiliyor. ABD’nin Grönland üzerindeki stratejik taleplerinden geri adım atmaması, krizin uzun süre gündemde kalacağına işaret ediyor.
Askeri Hareketlilik Artıyor
Grönland yönetimi, daha önce de egemenlik devrini içeren teklifleri reddetmişti. Son gelişmelerin ardından Danimarka ve bazı Avrupa ülkeleri, bölgede askeri iş birliğini artırma yönünde adımlar attı.
Kuzey Atlantik’teki askeri hareketlilik dikkat çekerken, bazı ülkelerin Grönland’a sınırlı sayıda askeri personel göndermeye hazırlandığı ifade ediliyor. Uzmanlara göre bu tablo, sadece ticari değil, jeopolitik bir kırılmanın habercisi olabilir.