Danimarka’da erken seçim sonrası siyaset adeta kilitlendi. Sosyal Demokratların lideri ve Başbakan Mette Frederiksen, seçimleri önde tamamlamasına rağmen parlamentoda çoğunluğu sağlayamadı. Seçim gecesi yaptığı konuşmada görevine devam etmeye hazır olduğunu ifade eden Frederiksen’den saatler sonra beklenmedik bir hamle geldi.
Kraliyet Sarayı’ndan yapılan açıklamaya göre Frederiksen, Kral 10. Frederik ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından istifasını sundu. Bu gelişme, Grönland krizi sonrası zaten sarsılan Danimarka siyasetinde yeni bir dönemin kapısını araladı.
Seçimi Kazandı Ama Yetmedi
24 Mart’ta sandık başına giden yaklaşık 6 milyon nüfuslu Danimarka’da 179 sandalyeli parlamento için oy kullanıldı. 12 partinin yarıştığı seçimde Sosyal Demokratlar en fazla oyu alan parti oldu. Ancak sonuçlar, tek başına hükümet kurmak için yeterli çoğunluğu getirmedi.
Seçim gecesi parti merkezinde konuşan Frederiksen, daha güçlü bir sonuç beklediklerini ifade etmiş ve “Önümüzdeki dört yıl Danimarka Başbakanı olarak görevime devam etmeye hazırım” demişti. Ancak aradan kısa süre geçmeden gelen istifa kararı, siyasi kulislerde şaşkınlık yarattı.
Kralla Görüşme Sonrası Kritik Karar
The Guardian’ın Danimarka Kraliyet Sarayı’na dayandırdığı habere göre Frederiksen, seçim sonuçlarının ardından Kral 10. Frederik ile bir araya geldi. Görüşmenin ardından hükümetin istifası resmen sunuldu.
Danimarka’da teamüller gereği hükümet, çoğunluk sağlayamadığında istifasını krala sunuyor. Bundan sonraki süreçte kral, partilerle görüşerek bir “kraliyet müfettişi” görevlendirecek. Bu isim, yeni hükümeti kurma görevini üstlenecek.
1903’ten Bu Yana En Kötü Sonuç
Sosyal Demokrat Parti için seçim sonuçları tarihi bir gerilemeye işaret etti. Parti, 1903’ten bu yana en düşük oy oranlarından birini aldı. Bu tablo, Frederiksen liderliğindeki hükümetin geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Hem sol blok hem de sağ partiler parlamentoda çoğunluğu sağlayamadı. Bu durum, uzun ve zorlu koalisyon görüşmelerinin kapıda olduğu anlamına geliyor. Siyasi analistler, hükümet kurma sürecinin haftalar hatta aylar sürebileceğini değerlendiriyor.
Grönland Krizi Gölgesinde Seçim
Seçim süreci, son dönemde tırmanan Grönland kriziyle de yakından bağlantılıydı. ABD Başkanı Donald Trump’ın daha önce “orayı istiyorum” sözleriyle gündeme gelen Grönland tartışması, Danimarka siyasetinde ciddi bir diplomatik gerilim yaratmıştı.
Grönland ve Faroe Adaları’ndan seçilen dörder milletvekili de yeni parlamentoda denge unsuru olacak. Özellikle Grönland temsilcilerinin tavrı, kurulacak koalisyonun yapısını etkileyebilir.
Zorlu Koalisyon Süreci Başlıyor
Günün ilerleyen saatlerinde partiler, büyüklük sırasına göre saraya giderek kral ile görüşecek. En büyük parti olan Sosyal Demokratlar başta olmak üzere siyasi liderler, hükümeti kurma görevini üstlenmesi gereken isim konusunda görüş bildirecek.
Danimarka’da siyasi tablo belirsizliğini korurken, gözler şimdi koalisyon görüşmelerine çevrildi. Frederiksen’in istifası sonrası nasıl bir hükümet modeli ortaya çıkacağı merak konusu.
Ülkede hem iç politik dengeler hem de Grönland başta olmak üzere dış politika başlıkları, yeni dönemin en kritik sınavları olacak.