15 yaş altı sosyal medya kullanımı düzenlemesi, TBMM’de kabul edilen Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ile birlikte yeni bir döneme giriyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, katıldığı canlı yayında 15 yaş altına yönelik sosyal medya sınırlamasına ilişkin teklifin Meclis’ten geçtiğini duyurdu.
Düzenleme ile birlikte çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik kapsamlı adımlar atılıyor.
15 Yaş Altı Sosyal Medya Kullanımı Yasaklandı mı?
Yeni düzenleme, doğrudan “yasak” ifadesiyle değil, sınırlama ve ebeveyn kontrol mekanizmaları üzerinden yapılandırıldı. Buna göre 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımına yönelik kısıtlayıcı ve denetleyici tedbirler uygulanacak.
Bakan Uraloğlu yaptığı açıklamada, çocukları koruma refleksinin en üst seviyede tutulacağını belirterek, ilgili düzenlemenin hayata geçirileceğini ifade etti.
İsthaberler’inin haberine göre, teklif TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu’nda kabul edilerek yasama sürecinde önemli bir aşamayı geride bıraktı.
Sosyal Ağ Sağlayıcılara Hangi Yükümlülükler Getirildi?
Kanun teklifinde sosyal ağ sağlayıcılarına önemli sorumluluklar yüklendi.
Buna göre sosyal medya platformları:
- Açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sunacak.
- Hesap ayarlarının ebeveyn tarafından kontrol edilebilmesini sağlayacak.
- Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik işlemlerini ebeveyn onayına bağlayacak.
- Kullanım süresinin izlenmesine ve sınırlandırılmasına imkân tanıyacak mekanizmalar oluşturacak.
- Aldatıcı reklamları engelleyici tedbirler almakla yükümlü olacak.
Bu düzenleme, özellikle çocukların dijital ortamda maruz kalabileceği risklerin azaltılmasını hedefliyor.
10 Milyon Erişim Şartı Nedir?
Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcılar için ek yükümlülükler getirildi.
Bu platformlar:
- Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararları en geç bir saat içinde uygulamak zorunda olacak.
- İçeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararlarına konu yayınların kendi internet sitelerinde tekrar yayımlanmaması için gerekli tedbirleri alacak.
Bu hüküm, hızlı müdahale gerektiren durumlarda platformların sorumluluğunu artırıyor.
Oyun Platformlarına Temsilci Zorunluluğu
Yeni düzenleme yalnızca sosyal medya platformlarını değil, oyun platformlarını da kapsıyor.
Türkiye’den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformları, Türkiye’de gerçek veya tüzel kişi temsilci belirlemek zorunda olacak. Bu temsilciye ilişkin bilgiler Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) bildirilecek.
Ayrıca oyun platformları da ebeveyn kontrol araçları sunmakla yükümlü olacak. Usulüne uygun şekilde derecelendirilmeyen içeriklerin platformdan çıkarılması gerekecek.
Sosyal Hizmetler Kanunu’nda Diğer Değişiklikler
Kanun teklifinde çocukların korunmasına yönelik başka düzenlemeler de yer aldı.
Koruyucu aile olan memura, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren isteği üzerine 10 gün izin verilecek. Çocukların kuruluş bakımına alınmaksızın ailesi veya yakınları yanında desteklenmesi amacıyla sosyal ve ekonomik yardım mekanizmaları devreye alınacak.
Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle Darülaceze’ye yapılacak gıda, temizlik, giyecek ve yakacak bağışları ile diğer yardımlar gelir vergisi istisnası kapsamına alındı.
Usulsüz Ödemelere Yaptırım
Aylığa hak kazanmak için düzenlenen belgelerin gerçeğe aykırı olduğunun tespit edilmesi halinde, ödenen tutarlar kanuni faiziyle birlikte geri alınacak. Ayrıca belge düzenleyen ve kullanan kişiler hakkında ceza kovuşturması yapılacak.
Devlet koruması altında yetişen gençlerin istihdamına ilişkin şartlar da somut hale getirildi.
15 Yaş Altı Sosyal Medya Düzenlemesi Özet Tablo
| Düzenleme Başlığı | Detay |
|---|---|
| Yaş Sınırı | 15 yaş altına sınırlama |
| Ebeveyn Kontrolü | Zorunlu |
| Satın Alma İşlemleri | Ebeveyn onayına bağlı |
| 10 Milyon Erişim | 1 saat içinde karar uygulama |
| Oyun Platformu Temsilci | Zorunlu |
| Darülaceze Bağışları | Vergi istisnası |
TBMM’de kabul edilen düzenleme ile birlikte çocukların sosyal medya ve dijital platformlardaki güvenliğinin artırılması hedefleniyor. Yeni yükümlülükler, hem sosyal ağ sağlayıcılarını hem de oyun platformlarını doğrudan ilgilendiriyor. Önümüzdeki süreçte uygulama esaslarının netleşmesi ve denetim mekanizmalarının devreye alınması bekleniyor.