Türkiye’nin tanınmış siyasi figürlerinden biri olan Leyla Zana, geçmişteki etkili parlamento konuşmaları, cezaevi süreci ve son dönemde spor tribünlerinden yükselen siyasi sloganlarla yeniden gündeme gelmesiyle kamuoyunun merak ettiği isimler arasındaki yerini aldı. Vatandaşlar, “Leyla Zana kimdir, kaç yaşında, nereli, evli mi, eşi kim, kaç çocuğu var, eşi ne iş yapıyor, neden hapse girdi, milletvekili olduğu dönemler hangileri, Bursaspor tribünlerinde ne yaşandı?” gibi sorulara yanıt arıyor. İşte Leyla Zana’nın hayatı, ailesi, siyasi geçmişi ve gündemdeki son gelişmelerle ilgili tüm detaylar...
Leyla Zana kimdir, kaç yaşında, nereli?
Leyla Zana, 3 Mayıs 1961’de Diyarbakır’ın Silvan ilçesinde dünyaya geldi. 2025 yılı itibarıyla 64 yaşında olan Zana, çocukluğunu köy şartlarında geçirdi. Ailesi, kırsal bölgede yaşayan yoksul bir aileydi. Okula kısa süre devam edebildi; ilkokul birinci sınıfı tamamlamadan okuldan ayrılmak zorunda kaldı.
Leyla Zana evli mi, eşi kim, çocukları kim, eşi ne iş yapıyor?
Leyla Zana, henüz 14 yaşındayken, kendisinden yaşça büyük olan kuzeni Mehdi Zana ile evlendi. Mehdi Zana, 1977-1980 yılları arasında Diyarbakır Belediye Başkanı olarak görev yaptı. 12 Eylül 1980 askeri darbesi sonrası gözaltına alınarak uzun süre cezaevinde kaldı. Bu süreç, hem Mehdi Zana’nın hem de Leyla Zana’nın hayatında köklü bir değişim yarattı.
Çiftin bir erkek çocuğu bulunuyor. Oğulları Ronay Zana, kamuoyundan uzak, özel yaşamını korumayı tercih eden bir birey. Mesleki olarak herhangi bir siyasi pozisyonda yer almıyor.
Leyla Zana’nın siyasi hayatı nasıl başladı, hangi partiden milletvekili oldu?
Zana, siyasi kariyerine 1991 yılında Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) listesinden Diyarbakır milletvekili seçilerek başladı. Yemin töreni sırasında Türkçe yemin metnine Kürtçe ifadeler eklemesi, TBMM tarihinde tartışmalı anlardan biri olarak kayda geçti.
Siyaset sahnesindeki etkili çıkışlarıyla dikkat çeken Zana, daha sonra Demokrasi Partisi (DEP) ve Halkların Demokratik Partisi (HDP) çizgisinde yer aldı. 24. Dönem’de Diyarbakır, 25. ve 26. Dönemlerde ise Ağrı milletvekili olarak yeniden meclise girdi.
Leyla Zana neden hapse girdi, kaç yıl cezaevinde kaldı?
1994 yılında mecliste yaptığı konuşmalar ve dokunulmazlığının kaldırılmasının ardından hakkında açılan dava sonucu “örgüt üyeliği” ve “propaganda” suçlamalarıyla mahkûm edildi. Yaklaşık 10 yıl cezaevinde kalan Zana, 8 Haziran 2004 tarihinde tahliye edildi.
Cezaevindeyken aldığı Avrupa Parlamentosu Sakharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü, uluslararası arenada ses getirdi. Çok sayıda insan hakları kuruluşu tarafından “vicdan mahkûmu” olarak tanımlandı.
Bursaspor maçında ne oldu, Leyla Zana neden sosyal medyada gündem oldu?
Aralık 2025’te, Somaspor - Bursaspor maçında Bursaspor tribünlerinden yükselen, Leyla Zana’yı hedef alan hakaret içerikli tezahüratlar, büyük tepki topladı. Sporun siyaset üstü bir alan olması gerektiğini vurgulayan hukukçular ve STK’lar, bu olayın nefret söylemi ve ayrımcılık içerdiğini belirterek TFF ve yargı makamlarını göreve davet etti.
Sosyal medyada başlatılan #LeylaZanaYalnızDeğildir, #SpordaNefretSöylemineHayır gibi etiketlerle binlerce destek mesajı paylaşıldı. Konu kısa sürede trend topic listelerine girdi.
Leyla Zana’nın siyasi etkisi ve uluslararası tanınırlığı
Zana, özellikle 1990’lardan itibaren barış süreçleri, Kürt sorunu, demokrasi, insan hakları ve ifade özgürlüğü gibi alanlarda aktif rol aldı. Uluslararası platformlarda da sık sık konuşmalar yaptı, çok sayıda ödüle layık görüldü.
Kendine has duruşuyla Türkiye’nin siyasi tarihine damga vuran Leyla Zana, bugün hâlâ hem destekçileri hem de eleştirmenleriyle gündemde kalmayı sürdürüyor.
