Ertoşi Aşireti’nin lideri İskender Ertuş’un adı, siyaset ve bölgesel güç dengelerinde sık sık anılsa da mal varlığı ve servetiyle ilgili net bilgiler kamuoyuna yansımış değil. Aşiret liderliği, bölgesel etkinlik ve siyasi bağlantılar gibi nedenlerle dikkat çeken Ertuş’un servetine dair internette dolaşan bilgiler ise çoğunlukla resmî olmayan, tahmine dayalı ve doğrulanmamış kaynaklara dayanıyor. Peki İskender Ertuş’un serveti ne kadar, mal varlığı nedir, ne iş yapıyor, nasıl geçiniyor, gelir kaynakları neler? İşte konuya dair bilinenler ve bilinmeyenler…
İskender Ertuş’un servetiyle ilgili neden net bilgi yok?
Türkiye’de yerel liderler, aşiret başkanları ya da bölgesel kanaat önderlerinin servetleri çoğunlukla resmî kayıtlarda yer almaz. Özellikle medya takibi, mal varlığı beyanı veya vergi açıklamaları söz konusu olmadığında bu tür isimler hakkında doğrulanabilir bir net servet bilgisine ulaşmak mümkün değildir. İskender Ertuş da bu kategoriye giriyor. Kamuya açık şirket ortaklığı, borsa kaydı veya mal varlığı beyanı gibi resmi bir belge olmaması nedeniyle net servetiyle ilgili güvenilir kaynaklarda yer alan hiçbir rakam mevcut değildir. Servet tahminleri neden sağlıklı değil?
İnternette yer alan bazı platformlar, spekülatif şekilde “İskender Ertuş’un serveti milyonlarca TL’yi buluyor” ya da “aşiretlerin başında olan liderler zenginlik içinde yaşıyor” gibi ifadeler kullansa da bu içerikler: Kaynağı belirsizdir, Gazetecilik veya araştırma temeline dayanmaz, Kamuya açık belgelerle desteklenmez, Sıklıkla sosyal medya söylentilerine dayanır. Bu nedenle tahmini ya da spekülatif servet yorumları herhangi bir doğruluk değeri taşımaz. İskender Ertuş ne iş yapıyor, gelir kaynakları nedir?
İskender Ertuş’un gelir kaynakları da tıpkı serveti gibi resmî olarak açıklanmış değil. Ancak bilinenler şunlar: Ertoşi Aşireti’nin lideri olarak, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki birçok sosyal, ticari ve siyasi ilişkide söz sahibi. Geçmişte köy koruculuğu sistemine katılan ilk aşiretlerden biri olarak Ertuş’un, devletle ilişkileri üzerinden ekonomik güç kazandığı tahmin ediliyor. Bazı dönemlerde farklı siyasi partilerle kurduğu yakınlık ve siyasi etkinlikleriyle, özellikle bölgesel ihaleler, yatırım ilişkileri ve istihdam ağı gibi konularda etkili bir figür olduğu biliniyor. Kamuya açık bir şirket ya da ticari kuruluş üzerinde doğrudan adı geçmese de, aşiret temelli yapıların zımni ekonomik gücü çerçevesinde bölgesel bir ekonomik nüfuza sahip olduğu değerlendiriliyor. Aşiret liderlerinin serveti neden kamuya yansıtılmaz?
Türkiye’deki aşiret yapılanmaları, büyük oranda: Aile bağlarına, Sosyal ilişkiler ağına, Yerel güç dengelerine, Tarım, hayvancılık, taşımacılık gibi bölgesel ekonomik faaliyetlere dayanır. Bu yapılar içinde resmî işletme bilgisi, vergi beyanı ya da ulusal düzeyde şirketleşme oranı oldukça düşüktür. Dolayısıyla aşiret liderlerinin sahip olduğu mal varlıkları genellikle: Gayrimenkuller, Arazi yatırımları, Bölgesel ticari ortaklıklar, Yerel hizmet sektörleri gibi kalemlerde gizli kalır. Bu nedenle kamuya yansıyan net bir servet verisi bulmak oldukça zordur.
