Son dönemde sosyal medyada yayılan boykot çağrılarıyla birlikte Haribo boykot listesinde mi, İsrail ile bağlantısı var mı, hangi ülkenin markası, Türkiye’de üretim yapıyor mu? soruları gündeme geldi. Markanın sermaye yapısı, üretim tesisleri ve Türkiye’deki faaliyetleri incelendiğinde ortaya çıkan tablo netlik kazanıyor.
Haribo Hangi Ülkenin Markası, Sahibi Kim, Alman Markası Mı?
Haribo, 1920 yılında Hans Riegel tarafından Almanya’nın Bonn kentinde kuruldu. Marka ismi de kurucunun adı ve şehrin baş harflerinden oluşuyor: HAns RIegel BOnn. Şirket, kurulduğu günden bu yana aile şirketi kimliğini koruyor ve hâlen Riegel ailesinin kontrolünde faaliyet gösteriyor. Haribo tamamen Alman sermayeli bir marka. Merkezi Almanya’nın Bonn kentinde bulunuyor. Dünya genelinde 16’dan fazla üretim tesisi ve 120’den fazla ülkede satış ağı mevcut. Yönetim ve stratejik kararlar Almanya merkezli yürütülüyor. Haribo İsrail Malı Mı, İsrail ile Bağlantısı Var Mı?
Haribo İsrail malı değildir. Alman menşeli bir markadır ve İsrail sınırları içinde üretim tesisi bulunmamaktadır. İsrail’de satılan Haribo ürünleri, Almanya ve Türkiye başta olmak üzere diğer ülkelerdeki üretim tesislerinden ithal edilmektedir. Şirketin İsrail hükümetine ekonomik veya siyasi destek verdiğine dair resmi ve doğrulanmış bir belge bulunmuyor. Ayrıca Haribo, uluslararası alanda bilinen BDS hareketinin açıkladığı resmi boykot listelerinde yer almıyor. Bu nedenle Haribo’nun doğrudan İsrail merkezli bir marka olduğu ya da resmi bir boykot listesinde bulunduğu yönündeki iddialar doğrulanmış bilgiler arasında yer almıyor. Haribo Türkiye’de Üretim Yapıyor Mu, Fabrikası Nerede?
Haribo, Türkiye pazarına 1993 yılında giriş yaptı. 2001 yılında üretim kararı alarak İstanbul Hadımköy’de modern bir fabrika kurdu. Haribo Türkiye AŞ, bugün binin üzerinde çalışanıyla faaliyet gösteriyor. Türkiye’deki tesis yalnızca iç pazar için değil, aynı zamanda Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerine ihracat da gerçekleştiriyor. Türkiye operasyonu, yabancı sermayeli ancak Türkiye’de üretim yapan ve istihdam sağlayan bir şirket statüsünde. Türkiye’de Üretilen Haribo Ürünleri Helal Mi, İçeriğinde Domuz Jelatini Var Mı?
Hadımköy tesisinde üretilen Haribo ürünlerinde helal sertifikalı sığır jelatini kullanılıyor. Üretimde domuz kaynaklı herhangi bir içerik bulunmadığı belirtiliyor. TSE ve Avrupa Helal Sertifikasyon Enstitüsü onayına sahip olan ürünlerin, gerekli analizlerden geçtiği ifade ediliyor. Ancak Almanya, Fransa veya ABD gibi ülkelerde üretilen bazı Haribo ürünlerinde domuz jelatini kullanılabiliyor. Bu nedenle tüketicilerin ürün ambalajı üzerindeki üretim yeri bilgisini kontrol etmesi gerekiyor. Paketin arkasında “Türk malı” ya da “Made in Turkey” ibaresi yer alıyorsa ürün Türkiye’de üretilmiş kabul ediliyor ve helal standartlarına uygun içerik taşıyor. Haribo Boykot Ediliyor Mu, Resmi Boykot Kararı Var Mı?
Haribo hakkında resmi bir boykot kararı bulunmuyor. BDS gibi küresel ölçekte faaliyet gösteren boykot platformlarının güncel listelerinde yer almıyor. Ancak sosyal medya üzerinden bireysel tüketicilerin, markanın global pazarda İsrail’de de satış yapmasını gerekçe göstererek kişisel boykot çağrıları yaptığı görülüyor. Bu çağrılar resmi bir yaptırım veya kurumsal boykot kararı niteliği taşımıyor. Marka tercihi, bireysel tüketici kararına bağlı olarak şekilleniyor. Haribo, dünya genelinde faaliyet gösteren çok uluslu bir gıda markası konumunda. Türkiye’deki üretim tesisi hem istihdam hem de ihracat açısından ekonomik katkı sağlıyor. Yerli üretim yapılan ürünlerin farklı ülkelere gönderilmesi, Türkiye operasyonunun bölgesel merkez niteliği taşıdığını gösteriyor. Sermaye yapısı Alman merkezli olsa da Türkiye’deki üretim faaliyetleri yerel ekonomiyle entegre şekilde yürütülüyor.
