Ekonomi Ajansı’nın haberine göre, VM Medical Park Bursa Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Serap Ket Alkan, kadınlarda sigara içiciliği ve pasif içiciliğin artışıyla birlikte akciğer kanseri vakalarının ciddi biçimde yükseldiğini açıkladı.
Dr. Alkan, “Kadınların sigara dumanındaki zararlı maddelere karşı daha duyarlı olması, hastalığın kadınlarda daha erken ve daha hızlı seyretmesine neden oluyor,” diyerek kritik bir uyarıda bulundu.
Eskiden çoğunlukla erkeklerde görülen akciğer kanseri, artık kadınlarda da en sık rastlanan kanser türlerinden biri haline gelmiş durumda.
Kadınlar sigaradan neden daha fazla etkileniyor?
Kadınların fizyolojik yapısı, sigaranın zararlı etkilerine karşı onları daha savunmasız hale getiriyor.
Dr. Serap Ket Alkan’a göre, kadınların hava yolları erkeklere göre daha dar olduğu için sigara dumanındaki toksik maddeler solunum yollarında daha yoğun bir etki yaratıyor.
“Kadınların hava yolları daha hassas ve sigara dumanına karşı daha duyarlı. Ayrıca östrojen hormonunun yüksekliği, DNA onarım mekanizmasını yavaşlatıyor. Bu da kansere yol açan etkilerin kadınlarda daha hızlı ortaya çıkmasına neden oluyor,” diyen Dr. Alkan, kadınların biyolojik olarak daha büyük bir risk altında olduğunu vurguladı.
Pasif içicilik: Görünmeyen ama ölümcül tehlike
Uzmanlara göre, sadece sigara içenler değil, sigara dumanına maruz kalan kişiler de ciddi risk altında.
Dr. Alkan, “Evde, arabada veya iş yerinde sigara içilen ortamlarda bulunmak, akciğer kanseri riskini üç kata kadar artırıyor. Pasif içicilik, aktif içicilik kadar tehlikeli,” dedi.
Sigaradan çıkan duman, 70’ten fazla kanserojen madde içeriyor. Bu maddeler, akciğer hücrelerinde kalıcı DNA hasarına neden oluyor.
Uzmanlar, özellikle çocukların ve hamile kadınların pasif içicilikten korunması gerektiğini vurguluyor.
Kadınlarda akciğer kanseri belirtileri nelerdir?
Akciğer kanseri genellikle sinsi ilerleyen bir hastalık.
Erken evrelerde belirti vermeyebiliyor, bu da teşhisin gecikmesine yol açıyor.
Dr. Serap Ket Alkan, şu belirtilere dikkat çekti:
Uzun süren öksürük
Nefes darlığı
Göğüs ağrısı
Ses kısıklığı
İstemsiz kilo kaybı
Kan tükürme
Halsizlik ve yorgunluk
“Bu belirtiler özellikle sigara içen ya da dumanına maruz kalan kadınlarda ortaya çıktığında mutlaka doktora başvurulmalı,” diyen Alkan, erken tanının yaşam kurtardığını belirtti.
Erken tanı, tedavi başarısını artırıyor
Dr. Alkan, akciğer kanserinde erken teşhisin hayati öneme sahip olduğunu vurguladı:
“Erken evrede tespit edilen vakalarda tedavi başarı oranı oldukça yüksektir. Ancak hastalık genellikle geç evrede fark edildiğinde tedavi seçenekleri sınırlanıyor.”
Günümüzde akciğer kanseri tanısında düşük dozlu bilgisayarlı tomografi (LDCT) gibi yöntemler sayesinde tümörler çok daha erken aşamada tespit edilebiliyor.
“Yıllık taramalar, özellikle sigara içmiş veya pasif içici olarak uzun yıllar duman solumuş kadınlarda büyük fark yaratıyor,” dedi.
Kadınlarda akciğer kanseri erkeklerden neden daha hızlı ilerliyor?
Kadın vücudu, sigara dumanındaki zararlı bileşenlere karşı daha duyarlı.
Dr. Alkan, bunun nedenini şöyle açıkladı:
“Kadınların bağışıklık sistemi farklı tepki veriyor. Ayrıca östrojen hormonu, kanser hücrelerinin büyümesini destekleyebiliyor. Bu yüzden kadınlarda akciğer kanseri daha agresif seyirli olabiliyor.”
Bu nedenle, kadınların sigara içmeseler bile pasif içicilikten korunmaları büyük önem taşıyor.
Sigarayı bırakmak akciğerleri nasıl iyileştirir?
Uzmanlara göre, sigarayı bırakmak için hiçbir zaman geç değil.
Dr. Alkan, “Kadınlar sigarayı bıraktıktan sonra akciğerin iyileşme süreci erkeklere göre daha hızlı gerçekleşiyor,” dedi.
Sigarayı bıraktıktan sonraki ilk 2–3 ayda akciğerlerdeki silya (temizleyici hücreler) yeniden çalışmaya başlıyor.
1 yıl içinde kalp krizi riski yarıya iniyor, 5 yıl içinde akciğer kanseri riski %50 oranında azalıyor.
Ancak pasif içicilikten korunmak da en az sigarayı bırakmak kadar önemli.
“Kapalı alanlarda sigara içilmemeli, çocuklar sigara dumanına maruz bırakılmamalı. Akciğer kanseri önlenebilir bir hastalıktır,” diyen Alkan, farkındalığın hayat kurtardığını söyledi.
Kadınlarda sigaraya bağlı diğer sağlık sorunları
Sigarayla ilişkilendirilen tek hastalık akciğer kanseri değil.
Dr. Alkan, sigaranın kadınlarda kalp hastalığı, KOAH, inme ve kısırlık gibi birçok soruna yol açtığını belirtti.
“Sigaradaki karbon monoksit, damarları daraltır, oksijen taşıma kapasitesini düşürür. Bu durum kalp ve beyin damarlarında tıkanmalara neden olabilir. Ayrıca hamile kadınlarda plasenta dolaşımını bozar, düşük riskini artırır,” dedi.
Kadınlar için yaşam kurtaran öneriler
Dr. Serap Ket Alkan, kadınların akciğer sağlığını koruması için şu önerilerde bulundu:
Sigara içmeyin, içilen ortamlardan uzak durun.
Kapalı alanlarda pasif içiciliğe maruz kalmayın.
Yıllık akciğer taramalarınızı yaptırın.
Uzun süren öksürük ve ses kısıklığını ciddiye alın.
Sigarayı bıraktıktan sonra akciğerleri koruyucu beslenme alışkanlıkları edinin.
Bol su için, yürüyüş yapın ve hava kirliliğinden uzak durun.
Pasif içicilik çocuklar için daha tehlikeli
Dr. Alkan, “Çocuklar, gelişmekte olan akciğerleri nedeniyle sigara dumanındaki toksinlerden yetişkinlere göre çok daha fazla etkileniyor,” dedi.
Pasif içiciliğin çocuklarda bronşit, astım ve zatürre gibi solunum yolu hastalıklarına neden olabileceğini belirtti.
“Evde bir kişi sigara içiyorsa, bu sadece kendi sağlığını değil, tüm ailenin hayatını etkiler,” uyarısında bulundu.
