Tıp literatüründe "tromboanjiitis obliterans" olarak bilinen ve halk arasında "budama hastalığı" olarak adlandırılan Buerger hastalığı, özellikle tütün kullanımıyla doğrudan bağlantılı, sinsi ve ciddi bir damar hastalığıdır. 13 Nisan 2026 tarihi itibarıyla uzmanlar, özellikle genç yaş grubundaki erkeklerde görülen bu hastalığa karşı farkındalık çağrılarını yineliyor. İsthaberler'inin haberine göre; Buerger hastalığı, koldaki ve bacaktaki damarların iltihaplanıp tıkanmasıyla karakterize olup, tedavi edilmediği takdirde parmakların ve hatta tüm uzvun kaybına (amputasyon) neden olabiliyor. İşte Buerger hastalığının nedenleri, belirtileri ve modern tıp dünyasındaki tedavi seçenekleri.
Buerger Hastalığı Nedir? Kimleri Tehdit Ediyor?
Buerger hastalığı, küçük ve orta boylu atardamar ve toplardamarların tıkanmasına yol açan kronik iltihabi bir durumdur. İsthaberler'inin haberine göre; hastalık genellikle 20 ile 45 yaş aralığındaki bireylerde görülür. Geçmişte daha çok erkeklerde görülmesine rağmen, kadınlar arasında tütün kullanımının artmasıyla birlikte artık her iki cinsiyette de sıkça rastlanmaktadır. Hastalığın bilinen en büyük tetikleyicisi sigara, nargile ve diğer tütün ürünleridir. Buerger Hastalığının Nedenleri ve Risk Faktörleri
Hastalığın kesin mekanizması tam olarak çözülememiş olsa da, tütün ürünlerindeki maddelerin damar duvarında bir bağışıklık yanıtı oluşturduğu düşünülmektedir. İsthaberler'inin haberine göre; genetik yatkınlık da önemli bir faktördür. Damar sertliğinden (ateroskleroz) farklı olarak, burada damar içinde pıhtı oluşumu ve yoğun iltihap ön plandadır. Tütün kullanımına devam edilmesi, hastalığın durdurulmasını imkansız hale getiren en temel etkendir. Buerger Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Hastalık genellikle uç bölgelerden başlar ve yukarıya doğru ilerler. İsthaberler'inin haberine göre; en sık görülen belirtiler şunlardır: Yürüme Ağrısı: Belirli bir mesafe yürüdükten sonra bacaklarda oluşan ve dinlenince geçen şiddetli ağrı. Renk Değişimi: Parmaklarda solukluk, morarma veya ani kızarmalar (Raynaud fenomeni benzeri). Soğukluk Hissi: El ve ayaklarda geçmeyen aşırı soğukluk. Yara ve Ülserler: Parmak uçlarında iyileşmeyen, çok ağrılı küçük yaralar. İstirahet Ağrısı: Hastalık ilerledikçe, uyurken dahi geçmeyen dayanılmaz ağrılar. Buerger Hastalığı Tedavi Yöntemleri
Buerger hastalığıyla mücadelede başarı şansı, hastanın yaşam tarzını değiştirmesine sıkı sıkıya bağlıdır. İsthaberler'inin haberine göre; tedavi sürecinde şu yollar izlenmektedir: Sigaranın Bırakılması: Tedavinin %90’ını oluşturur. Sigara bırakılmadığı takdirde hiçbir cerrahi veya ilaç yöntemi kalıcı sonuç vermez. İlaç Tedavisi: Damar genişletici (vazodilatör) ilaçlar ve kan sulandırıcılar kullanılır. Hiperbarik Oksijen ve Ozon Tedavisi: Dokulara giden oksijeni artırmak için destekleyici olarak uygulanır. Sempatik Sinir Cerrahisi: Damarların büzülmesine neden olan sinirlerin devre dışı bırakılmasıyla kan akışının artırılması amaçlanır. Kök Hücre Uygulamaları: Son yıllarda gelişen bu yöntemle yeni damar oluşumu tetiklenmeye çalışılır. Uzuv Kaybı Riski: Ne Zaman Amputasyon Gerekir?
Hastalık kontrol altına alınmaz ve sigara içilmeye devam edilirse, dokular tamamen canlılığını yitirir ve kangren oluşur. İsthaberler'inin haberine göre; bu evrede ağrıları dindirmek ve enfeksiyonun vücuda yayılmasını önlemek için parmak veya bacak kesilmesi (amputasyon) kaçınılmaz hale gelir. Erken teşhis, bu dramatik sonucun önlenmesindeki tek yoldur. Buerger Hastalığı Hakkında Merak Edilenler
Buerger hastalığı tamamen iyileşir mi? Sigara tamamen bırakılırsa hastalık durur ve mevcut doku hasarı kısmen iyileşebilir, ancak tıkanmış damarlar genellikle eski haline dönmez. Buerger hastalığı sadece erkeklerde mi görülür? Hayır, sigara içen kadınlarda da görülme sıklığı her geçen gün artmaktadır. Buerger hastası nargile içebilir mi? Kesinlikle hayır. Her türlü tütün ürünü (sigara, puro, nargile, elektronik sigara) hastalığı tetikler. Ameliyat ile damarlar açılabilir mi? Buerger hastalığında damarlar çok ince olduğu için klasik bypass ameliyatları genellikle yapılamaz; anjiyografik yöntemler ise sınırlı vakalarda sonuç verir. Buerger hastalığı ağrısı nasıl geçer? En etkili ağrı kesici sigarayı bırakmaktır. Tıbbi olarak damar genişleticiler ve bazen epidural bloklar uygulanabilir. Budama hastalığı denmesinin sebebi nedir? Hastalık ilerledikçe sırasıyla parmakların ve uzuvların kesilmesi (budanması) nedeniyle halk arasında bu isimle bilinir. Hangi doktor bakar? Buerger hastalığının tanı ve tedavisiyle Kalp ve Damar Cerrahisi uzmanları ilgilenir. Genetik bir hastalık mıdır? Genetik bir yatkınlık olduğu düşünülse de, tütün kullanımı olmadan hastalığın ortaya çıkması çok nadirdir. Egzersiz faydalı mıdır? Evet, özellikle kontrollü yürüyüş egzersizleri kılcal damarların gelişmesine yardımcı olur. Kök hücre tedavisi kesin çözüm mü? Kesin çözüm olmamakla birlikte, diğer tedavilere yanıt vermeyen bazı hastalarda başarılı sonuçlar alınabilmektedir.
