AMNİYOSENTEZ NEDİR ?
Amniosentez bebekte herhangi bir problem olup olmadığını kontrol etmek amacıyla anne adayının rahmine iğne yardımıyla ulaşarak amniyos sıvısının alınmasıdır. Bu yöntemle bebekteki genetik bozukluklar ve akciğer gelişimindeki olumsuzluklar tespit edilebilir. Amniyosentez ayrıca ağır bebeğin sıvısının normalden fazla olması gibi durumlarda anne adayını rahatlatmak için tedavi amaçlı kullanılır.
AMNİYOSENTEZİN UYGULANDIĞI DURUMLAR
Günümüzde amniyosentez genellikle tanı amacıyla kullanılmaktadır. Bu uygulama yardımıyla kromozal anormallikler , metabolik hastalıklar, kan grubu uyuşmazlığında bebeğin etkilenme derecesinin belirlenmesi, bebeğin akciğerlerinin olgunlaşıp olgunlaşmadığının belirlenmesi gibi bir çok durumun tanısı yapılmaktadır. Genetik biliminin gelişim göstermesiyle bugün bebekte yanlızca kromozom anomalliklerin değil tek gen kusurlarına bağlı hastalıklarında tanısını koymak mümkündür. Anne adaylarına amniyosentez önerilen durumlar :
- 35 yaş üstü hamileliklerde kesin olmasa da ultrason sonuçlarında herhangi bir probleme rastlanıldığı takdirde uygulanabilir.
- Anne daha önce kromozal bozukluğu olan bir bebek dünyaya getirmişse amniyosentez önerilir.
- Anne veya babada herhangi bir kromozomal bozukluğunun olması durumunda amniyosentez önerilir.
- Yakın akrabalarda down sendromu gibi bir bozukluk mevcutsa amniyosentez önerilir.
- Anne veya babada metabolik kalıtsal hastalık olması durumunda amniyosentez önerilir. Çünkü metabozlizma veya kan hastalıkları nesilden nesile aktarılabilir. Çocuğun taşıyıcı olma ihtimalide yüksektir.
- Akraba evliliği söz konusuysa genetik benzerliklerin meydana getireceği hastalıklardan dolayı amniyosentez önerilir.
- Tarama testlerinde (ikili ,üçlü dörtlü testler) en az birinde herhangi bir yükseklik söz konusuysa amniyosentez uygulanmalıdır.
- Turin ultrason kontrolleri sırasında bebekte herhangi bir anormallik tespiti yapıldıysa amniyosentez uygulanmalıdır. Bunu için hamilelikte 18.haftanın doldurulmuş olması gerekmektedir.
- Anne adayı iki veya üç defa art arda düşük yaptıysa bebekte anormallik olma ihtimali yüksektir. Dolayısıyla değerlendirme yapmak için amniyosentez önerilir.
- Amniyosentez tanı amaçlı olarak 18. haftanın doldurulmasından sonra uygulanır.
AMNİTOSENTEZ UYGULANMASI
Anne adayı ayrıntılı bir ultrason incelemesinin ve bebeğin rahim içindeki haritası çıkarıldıktan amniyosentez uygulamasına geçilir. Enfeksiyonlara karşı önlem olarak anne adayının karnı antiseptik bir maddeyle tamamen silinir. Ulltrason beraberliğinde iğne karna uygun bir bölgeden amnios sıvısının bulunduğu rahim boşluğuna ulaşılır. Amniyo sıvısı buradan enjektör yardımıyla çekilir. Amnios sıvısının ilk 0.5 mililitrelik kısmı atılarak yeterli miktarda sıvı çekildikten sonra yeniden bir ultrason değerlendirmesi yapılır. İşlem böylese sonlandırılır.
AMNİYOSENTEZİN RİSKLERİ
Ultrason olmayan dönemlerde körlemesine giriş yapılarak birden fazla iğnenin uygulaması yaşanmaktaydı. Bu durum bebek ölümleriyle sonuçlanmaktaydı. Ancak gelişen teknoloji ile iğne ile giriş günümüzde en fazla iki kere yapılmaktadır. Yine günümüzde ultrason yardımıyla amniyosentez yapıldığı için bebeğe herhangi bir zarar verme riski yok denecek kadar azdır.
Bebeğin amniyosentez esnasında aniden ölmesi de nadir görülen bir durumdur. Sebep olarak ise bebeğin streslenmesine bağlı olarak nörolojik yolla kalbin durmasının kaynaklandığı düşünülmektedir.
İşlem sırasında titiz ve hijyenik olması durumunda herhangi bir enfeksiyon söz konusu olmayacaktır.
Genetik tanı amacıyla yapılan amniosentez uygulaması sonrası yaklaşık %1-2 anne adayında su gelmesi söz konusu olmuştur ve bu durum yaklaşık 48 saat içinde kaybolacaktır. Anca böyle bu durumda anne adayı mutlaka doktora başvurmalı ve gerekli kontrolleri yaptırmalıdır.
Son olarak mmnios sıvısının kana geçmesi ve akciğer ana atardamarını tıkamasıyla meydana gelen ciddi problem ise çok nadir rastlanmaktadır.
ÇOĞUL GEBELİKTE AMNİYOSENTEZ
Çoğul gebelikte amniyosentez uygulaması mümkündür. Yanlız her bebeğinin amniyo sıvısı ayrı ayrı alınarak işlem yapılmaktadır. Bu işlem sırasında bebeklerin karışmaması için bit tür boya kullanılır. Tek keseli ikizlerde ise amniyosentez işlemi uygulanabilir. Bebeklere en yakın yerlerden sıvı alınarak doğru sonuç elde edilmeye çalışılır.
Amniyosentezin rapor sonuçları güvenilirdir.
