İsrail Başbakanı, Suriye ile 1974'te imzalanan geri çekilme anlaşmasının, isyancıların ülkeyi ele geçirmesiyle "çöktüğünü" söyleyerek, ordunun Golan Tepeleri'ndeki silahsızlandırılmış tampon bölgenin kontrolünü geçici olarak ele geçirdiğini duyurdu.
Binyamin Netanyahu, İsrail Savunma Kuvvetleri'ne (IDF) Golan'ın İsrail işgali altındaki kısmından tampon bölgeye girme ve "yakınlardaki komuta mevzilerine" komuta etme emri verdiğini söyledi.
"Sınırımıza hiçbir düşman gücün yerleşmesine izin vermeyeceğiz" dedi.
İngiltere merkezli bir savaş gözlemcisi, Suriye birliklerinin Cumartesi günü tampon bölge içinde yer alan Kuneytra ilindeki mevzilerini terk ettiğini bildirdi.
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Pazar günü bölge içinde kalan beş Suriye köyünün sakinlerine, ikinci bir duyuruya kadar evlerinde kalmaları talimatını verdi.
Golan Tepeleri, Şam'ın yaklaşık 60 km (40 mil) güneybatısındaki kayalık bir platodur.
İsrail, 1967 Altı Gün Savaşı'nın son aşamalarında Suriye'den Golan'ı ele geçirmiş ve 1981'de tek taraflı olarak ilhak etmişti. Bu hareket uluslararası alanda tanınmasa da ABD bunu 2019'da tek taraflı olarak yapmıştı.
İsrail'in tampon bölgedeki hareketi, Suriyeli isyancı savaşçıların başkent Şam'ı ele geçirmesi ve Beşşar Esad rejimini devirmesinden sonra geldi. Kendisi ve babası 1971'den beri ülkede iktidardaydı.
İslamcı muhalif grup Hayat Tahrir el-Şam (HTŞ) liderliğindeki güçler, pazar sabahının erken saatlerinde Şam'a girdi ve devlet televizyonuna çıkarak Suriye'nin artık "özgür" olduğunu ilan etti.
Netanyahu, Esad rejiminin çöküşünün "Ortadoğu'da tarihi bir gün" olduğunu söyledi.
"Şam'daki Esad rejiminin, tiranlığın çöküşü büyük fırsatlar sunuyor ancak aynı zamanda önemli tehlikelerle de dolu" dedi.
Suriye'deki olayların, İsrail'in İran'a ve Esad'ın müttefiki olan İran destekli Lübnanlı silahlı grup Hizbullah'a yönelik saldırılarının sonucu olduğunu söyleyen El-Arab, İsrail'in, İsrail ile barış içinde yaşamak isteyen Suriyelilere "barış eli uzatacağını" vurguladı.
İsrail Savunma Kuvvetleri'nin tampon bölgedeki Suriye mevzilerini ele geçirmesinin "uygun bir düzenleme bulunana kadar geçici bir savunma pozisyonu" olduğunu söyledi.
"Suriye'de ortaya çıkan yeni güçlerle komşuluk ilişkileri ve barışçıl ilişkiler kurabilirsek, bu bizim arzumuzdur. Ancak bunu başaramazsak, İsrail Devleti'ni ve İsrail sınırını savunmak için ne gerekiyorsa yapacağız" dedi.
Ortadoğu'da bir yıldan fazla süren savaşın ardından İsrail'in işleri şimdiden zorlaşıyor.
Ancak kuzey komşusu Suriye'deki olayların gidişatı gerçekten endişe verici olacak.
İsrail Savunma Kuvvetleri işgal altındaki Golan'a takviye kuvvetler göndermişti.
Normal zamanlarda, İsrail'in ihtiyaç duyduğunda harekete geçmekten çekinmeyeceği gerekçesiyle birçok köydeki sakinlere evlerinde kalmaları yönündeki uyarısı son derece kışkırtıcı ve savaş başlatmaya yetecek bir hareket olarak değerlendirilirdi.
İsrail, özellikle Beşşar Esad'a ait olduğu iddia edilen kimyasal silah cephaneliğinin kimlerin eline geçebileceği konusunda endişeli.
Suriye isyanının lideri Ebu Muhammed el-Cevlani'dir. Ailesinin kökleri, işgal altındaki Golan Tepeleri'ndedir; burada binlerce İsrailli yerleşimci, çoğu Dürzi olan ve ele geçirildikten sonra orada kalan yaklaşık 20.000 Suriyeliyle birlikte yaşıyor.
İsrail'in bu topraklardan vazgeçmeye niyeti yok ve vatandaşlarını korumaya kararlı.
2011 Suriye ayaklanması sırasında İsrail, hem İran hem de Hizbullah'ın müttefiki olmasına rağmen Esad'ın, kendi rejimini takip edebileceklerden daha iyi bir bahis olduğu hesabını yapmıştı.
İsrail şimdi Suriye'de bundan sonra ne olacağını hesaplamaya çalışacak. Herkes gibi o da sadece tahminde bulunabilir.
Kaynak:BBC
