MHP lideri Devlet Bahçeli'nin, Selahattin Demirtaş’ın tahliyesine dair “Türkiye Cumhuriyeti için hayırlı olur” açıklaması, siyasette deprem etkisi yarattı. Bu sürpriz çıkış sonrası, gözler yıllardır tutuklu bulunan eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın hukuki sürecine, AİHM kararlarına, ve tahliye ihtimaline çevrildi. Kamuoyunun gündemini sarsan bu gelişmeler, “Demirtaş serbest mi kalacak?” sorusunu yeniden alevlendirdi.
Ekonomi Ajansı’nın haberine göre, Bahçeli’nin bu açıklaması, hukuk çevrelerinde de “yeni bir dönemin sinyali” olarak yorumlandı. Peki, son durum ne? Selahattin Demirtaş serbest kalabilir mi? İşte tüm yönleriyle detaylı analiz...
Bahçeli’nin Demirtaş çıkışı: “Tahliyesi Türkiye için hayırlı olabilir”
Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisinin son grup toplantısında yaptığı konuşmada, Selahattin Demirtaş’ın tahliyesiyle ilgili bugüne dek duyulmamış bir ton kullandı:
“Hukuki yollar neticeye varmıştır. Tahliyesi Türkiye Cumhuriyeti için hayırlı olacaktır.”
Bu sözler, yıllardır serbest kalması tartışma yaratan Demirtaş için yargı cephesinde yeni bir sürecin başlayabileceği yönünde yorumlandı.
Selahattin Demirtaş neden tutuklandı, ne kadar süredir cezaevinde?
Selahattin Demirtaş, 4 Kasım 2016 tarihinde, aralarında Figen Yüksekdağ’ın da bulunduğu HDP’li bazı milletvekilleriyle birlikte gözaltına alındı.
Aynı gün çıkarıldığı mahkemece tutuklanarak Edirne F Tipi Cezaevine gönderildi.
Demirtaş, o tarihten bu yana, yani yaklaşık 9 yıldır tutuklu.
Hakkında, çeşitli suçlamalarla onlarca dava açıldı. Bunlar arasında;
Terör örgütü propagandası
Halkı kin ve düşmanlığa tahrik
Kamu düzenini tehdit eden açıklamalar
gibi iddialar yer aldı.
AİHM Demirtaş kararı: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne dedi?
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Aralık 2020’de verdiği kararda, Selahattin Demirtaş’ın derhal serbest bırakılması gerektiğine hükmetti.
Mahkeme, Türkiye’nin ifade özgürlüğü, özgürlük ve güvenlik hakkı ile siyasi hakları ihlal ettiğini belirtti.
2023 yılında AİHM’in bu kararı kesinleşti ve Türkiye’ye uygulaması yönünde baskılar arttı.
Demirtaş’ın avukatları da bu gelişme üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’ne başvurarak tahliye talebinde bulundu.
Hukuki süreç hızlandı, tahliye başvurusu yapıldı mı?
Evet. Selahattin Demirtaş’ın avukatlarından Ramazan Demir, AİHM kararının kesinleşmesinin ardından gerekli evraklarla birlikte tahliye talebini yargıya sunduklarını açıkladı.
Bu başvuru şu an Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin değerlendirmesinde.
Eğer mahkeme AİHM kararını esas alırsa, Demirtaş’ın serbest bırakılması için hukuki engel kalmayabilir.
Tahliye süreci nasıl işliyor, yargı neye göre karar verecek?
Demirtaş’ın tahliyesi konusunda karar verecek yargı organı, tutuklandığı dosyadaki gelişmeleri, devam eden yargılamaları ve AİHM kararlarını göz önünde bulundurmak zorunda.
Ancak birden fazla dosyada hüküm giydiği için, bir dosyadan tahliye edilse bile başka bir dosya nedeniyle cezaevinde kalma ihtimali bulunuyor.
Siyasi kulislerde tahliye beklentisi var mı?
Bahçeli’nin çıkışı sonrası hem Ankara kulisleri hem de kamuoyunda “Demirtaş serbest bırakılabilir” yorumları yaygınlaştı.
MHP liderinin, bugüne dek benimsediği sert çizgiden farklı bir söylem kullanması, siyasette yumuşama sinyali olarak görülüyor.
Ayrıca, Türkiye’nin AİHM kararlarını uygulamaması durumunda Avrupa Konseyi ile yeni bir diplomatik kriz yaşama riski olduğu da değerlendiriliyor.
Demirtaş’tan açıklama geldi mi?
Selahattin Demirtaş cephesinden henüz doğrudan bir açıklama yapılmadı. Ancak daha önceki açıklamalarında “Türkiye’nin demokratikleşmesi için yargı bağımsızlığına ihtiyaç var” vurgusu yapmıştı.
Edirne Cezaevi'nden yazdığı makalelerde ise, çözüm süreci, demokrasi ve özgürlükler konusunda yoğun mesajlar veriyor.