08 Mayıs 2026, Cuma
İstanbul
Açık
15°
Adana
Adıyaman
Afyonkarahisar
Ağrı
Amasya
Ankara
Antalya
Artvin
Aydın
Balıkesir
Bilecik
Bingöl
Bitlis
Bolu
Burdur
Bursa
Çanakkale
Çankırı
Çorum
Denizli
Diyarbakır
Edirne
Elazığ
Erzincan
Erzurum
Eskişehir
Gaziantep
Giresun
Gümüşhane
Hakkari
Hatay
Isparta
Mersin
İstanbul
İzmir
Kars
Kastamonu
Kayseri
Kırklareli
Kırşehir
Kocaeli
Konya
Kütahya
Malatya
Manisa
Kahramanmaraş
Mardin
Muğla
Muş
Nevşehir
Niğde
Ordu
Rize
Sakarya
Samsun
Siirt
Sinop
Sivas
Tekirdağ
Tokat
Trabzon
Tunceli
Şanlıurfa
Uşak
Van
Yozgat
Zonguldak
Aksaray
Bayburt
Karaman
Kırıkkale
Batman
Şırnak
Bartın
Ardahan
Iğdır
Yalova
Karabük
Kilis
Osmaniye
Düzce
İst Haberler | Hayat | Behiç Erkin Kimdir, Kaç Yaşında Öldü, Nereli, Ne Mezunu, MİT’in Kurucularından mı, Kaç Kişiyi Kurtardı? İşte Türkiye Cumhuriyeti’nin Unutulmaz Diplomatı

Behiç Erkin Kimdir, Kaç Yaşında Öldü, Nereli, Ne Mezunu, MİT’in Kurucularından mı, Kaç Kişiyi Kurtardı? İşte Türkiye Cumhuriyeti’nin Unutulmaz Diplomatı

Behiç Erkin Kimdir, Kaç Yaşında Öldü, Nereli, Ne Mezunu, MİT’in Kurucularından mı, Kaç Kişiyi Kurtardı? İşte Türkiye Cumhuriyeti’nin Unutulmaz Diplomatı
Okunma Süresi: 5 dk
Behiç Erkin’in Hayatı, Kurtarma Operasyonları ve Uluslararası Başarıları Behiç Erkin, Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atıldığı yıllarda hem demiryollarının gelişiminde hem de istihbarat ve diplomasi alanlarında kritik roller üstlenmiş bir devlet adamı olarak tarihe geçti. Ancak onun ismini dünya tarihine kazıyan asıl olay, II. Dünya Savaşı sırasında Türk Büyükelçisi olarak görev yaptığı Paris’te, on binlerce Yahudi’yi ölüm kamplarına gitmekten kurtaran olağanüstü insani çabaları oldu. Tarihe, “Türk Oskar Schindler” olarak geçen Behiç Erkin, Nazilere karşı vicdanî bir duruş sergileyerek, sadece Türk vatandaşı Yahudileri değil, başka ülkelerin Yahudilerini de korumak için harekete geçti. Bu yönüyle hem Türkiye’de hem de dünyada saygıyla anılan, diplomasi tarihine altın harflerle yazılmış bir isim olarak kabul ediliyor.

Behiç Erkin Kimdir, Nereli, Kaç Yaşında Vefat Etti?

Behiç Erkin, 1876 yılında İstanbul’da doğmuştur. Askeri eğitim alarak başladığı kariyerine, Cumhuriyet dönemiyle birlikte sivil bürokrat ve diplomat olarak devam etmiştir. Atatürk’ün yakın çevresinde yer alan Erkin, aynı zamanda Cumhuriyet’in ilk dönem ulaştırma bakanlarından biridir. 11 Kasım 1961 tarihinde, 85 yaşında İstanbul’da vefat etmiştir. Mezarı Ankara Cebeci Asri Mezarlığı'ndadır. Hayatının son döneminde anılarını yazmış, Türkiye’nin modernleşme sürecine tanıklık eden eserleriyle tarihe katkı sunmuştur.

Behiç Erkin Ne Mezunu, Eğitim Hayatı Nasıldı?

Behiç Erkin, Osmanlı Harp Okulu ve Harp Akademisi mezunudur. Askeri kökenli bir devlet adamı olan Erkin, eğitim hayatı boyunca strateji, istihbarat, lojistik ve yönetim konularında derin bilgi sahibi oldu. Bu birikim, hem Milli Mücadele döneminde hem de Cumhuriyet’in ilk yıllarında görev aldığı her pozisyonda ona avantaj sağladı.

Behiç Erkin MİT’in Kurucularından mı? Milli İstihbarat Tarihindeki Rolü Nedir?

Evet, Behiç Erkin Milli İstihbarat Teşkilatı’nın (MİT) temellerini atan ekip içinde yer alan isimlerden biridir. Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatıyla kurulan ilk istihbarat yapısı olan “MAH” (Millî Emniyet Hizmeti Riyaseti), bugünkü MİT’in öncülüdür. Erkin, bu yapının kurulmasında görev alan 13 kurucu arasında yer almıştır. Erkin’in askeri kökeni, diplomatik zekâsı ve uluslararası tecrübesi, istihbarat alanında da çok sayıda stratejik katkıda bulunmasını sağlamıştır. Bu nedenle, onu sadece diplomat olarak değil, aynı zamanda modern Türkiye'nin güvenlik yapılanmasının temellerini atan figürlerden biri olarak değerlendirmek gerekir.

Behiç Erkin’in Paris Büyükelçiliği Dönemi ve Hayat Kurtaran Diplomasi

Behiç Erkin’in adını dünya çapında duyuran en önemli olay, II. Dünya Savaşı sırasında Paris Büyükelçiliği görevini yürüttüğü dönemde yaşandı. Fransa’nın Nazi Almanyası tarafından işgal edildiği ve Vichy Hükûmeti’nin Nazilerle işbirliği içinde olduğu bu dönemde, Yahudi vatandaşlara yönelik toplu tutuklamalar, sınır dışı etmeler ve ölüm kamplarına gönderilmeler hız kazanmıştı. Naziler, Türk vatandaşı Yahudileri de diğer Yahudilerle birlikte Auschwitz gibi toplama kamplarına göndermek istiyordu. Ancak Behiç Erkin, buna sert bir dille karşı çıktı:
“Benim ülkemde din, dil, ırk ayrımı yoktur. Bu uygulamaları Türk vatandaşlarına yapamazsınız!”
Bu kararlı tavır, sadece Türkiye adına değil, insanlık adına da büyük bir duruştu. Bu süreçte Behiç Erkin ve ekibi, kendi hayatlarını tehlikeye atarak yüzlerce kişiye Türk pasaportu temin etti.

Behiç Erkin Kaç Kişiyi Kurtardı, Hangi Operasyonları Yönetti?

Tarihi belgeler ve tanıklıklar ışığında Behiç Erkin’in, yaklaşık 20 bin Yahudi’nin hayatını kurtardığı kabul edilmektedir. Bu sayı, sadece Türk vatandaşı Yahudileri değil, bazı yabancı uyruklu Yahudileri de kapsar. Bu kurtarma operasyonları kapsamında: Türk pasaportu olmayan Yahudilere bile vatandaşlık belgeleri sağlandı. Fransa’dan Türkiye’ye özel trenlerle tahliye operasyonları düzenlendi. “Büyükelçi’nin Vagonları” olarak bilinen bu trenler, toplama kamplarına giden değil, Türkiye’ye sığınmak üzere yola çıkan yaşam vagonları oldu. Yahudiler trenlere bindirilmeden önce ay-yıldızlı bayraklarla güvence altına alındı. Behiç Erkin’in organizasyonuyla Nazilere teslim edilmek üzere yola çıkan birçok Yahudi, diplomatik baskılar ve belgelerle tekrar geri alındı. Bu insanlık dışı düzene karşı verilen mücadele, tarihte vicdani direnişin diplomatik sembolü haline geldi.

Léon Blum’un Oğlunu Nasıl Kurtardı?

Fransa eski Başbakanı Léon Blum’un oğlu ve arkadaşları, Nazi toplama kamplarına gönderilmişti. Behiç Erkin, bu isimlerin de Türk uyruklu olduğu yönünde diplomatik argümanlar geliştirerek, Blum’un oğlunu ve arkadaşlarını kurtarmayı başardı. Léon Blum, bu kurtarıştan sonra Behiç Erkin’e yazdığı teşekkür mektubuyla hem kişisel hem de ulusal bir vefa örneği sergiledi. Bu mektup hâlen Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi İnkılap Tarihi Müzesi'nde sergilenmektedir.

Behiç Erkin’e Verilen Uluslararası Ödüller ve Onurlar

Fransa Légion d'honneur Nişanı (1943): Fransa Devlet Başkanı Mareşal Pétain tarafından Behiç Erkin’e verildi. Yad Vaşem Nişanı (İsrail): Holokost sırasında Yahudileri kurtaranlara verilen en yüksek nişanlardan biri, Behiç Erkin’e layık görüldü. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Şeref Onurları: Ölümünden sonra hakkında çok sayıda anma programı ve belgesel hazırlandı.

Behiç Erkin’in Mirası, Anlatılmayan Yönleri ve Popüler Kültürdeki Yeri

Behiç Erkin, uzun süre Türkiye'de yeterince bilinmeyen bir kahraman olarak kaldı. Ancak son yıllarda hakkında yapılan belgeseller, yazılan kitaplar ve yayımlanan anılar sayesinde, ismi Oskar Schindler gibi dünya çapında tanınan kahramanlarla birlikte anılmaya başlandı. Torunu olan gazeteci Sinan Ergin ve ailesi, onun anısını yaşatmak için çalışmalarda bulunuyor. Aynı zamanda çeşitli şehirlerde adına parklar ve kütüphaneler açılması da gündeme gelmiştir. Behiç Erkin’in hikâyesi, sadece tarihi bir olaylar dizisi değil, aynı zamanda diplomasi tarihine ve insanlık onuruna dair eşsiz bir ders niteliğindedir. Onun gösterdiği cesaret, inanç ve kararlılık, savaşın en karanlık dönemlerinde bile insanlığın sönmeyen ışığını temsil eder.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız