Suriye’de haftalardır devam eden çatışmalar, Şam’dan gelen sürpriz bir açıklamayla yeni bir döneme girdi. Suriye Cumhurbaşkanı Şara’nın duyurduğu ateşkes kararı, yalnızca silahların susmasını değil, ülkenin kuzey ve doğusundaki idari yapının kökten değişmesini de beraberinde getiriyor. Açıklanan maddeler, bölgedeki güç dengelerini yeniden şekillendirecek nitelikte.
Çatışmalar Ateşkese Nasıl Geldi?
Suriye ordusu ile YPG/SDG arasında süren gerilim, özellikle Halep ve Fırat hattında yoğunlaşmıştı. Şam yönetimi, daha önce yapılan mutabakatlara uyulmadığını gerekçe göstererek örgüte süre tanımış, ancak sahada beklenen entegrasyon adımları gelmemişti. Bunun üzerine Suriye ordusu, askeri baskıyı artırarak stratejik noktalara yöneldi. Halep’te gerçekleştirilen operasyonlar, sürecin kırılma noktası oldu. Şeyh Maksud, Eşrefiye ve Beni Zeyd mahallelerinin kontrol altına alınmasıyla birlikte, SDG’nin şehir içindeki varlığı sona erdirildi. Bu hamle, kuzeydoğu hattındaki ilerleyişin de önünü açtı. Ordu Hangi Bölgelerde Kontrol Sağladı?
Suriye ordusu, Fırat Nehri’nin batısında ilerleyerek Deyr Hafir ve Meskene’yi kontrol altına aldı. Ardından Tabka ve Deyrizor’da hakimiyet kuruldu. Son aşamada Rakka’nın batıdan çevrelendiği bilgisi kamuoyuna yansıdı. Bu gelişmeler, ateşkes masasına giden yolu hızlandıran en önemli unsurlar arasında yer aldı. Şara’dan Ateşkes Açıklaması Ne Anlama Geliyor?
Cumhurbaşkanı Şara’nın “Suriye’nin kuzeydoğusunda ateşkes ilan edildi” açıklaması, yalnızca askeri değil siyasi bir mesaj olarak da değerlendiriliyor. Şara’nın vurguladığı bir diğer nokta ise devlet kurumlarının yeniden sahaya ineceği oldu. Açıklamaya göre, doğu ve kuzeydoğuda yer alan üç vilayette devletin idari yapısı yeniden tesis edilecek. Bu ifade, fiili kontrolün yalnızca askeri değil, sivil ve idari anlamda da Şam’a geçeceği şeklinde yorumlanıyor. SDG ile İlişkilerde Yeni Dönem mi?
Şara’nın, SDG lideri Mazlum Abdi ile planlanan görüşmeye atıf yapması dikkat çekti. Görüşmenin ertelenmiş olması, diplomatik temasların sürdüğünü gösteriyor. “Tüm sorunlar giderilecektir” ifadesi ise, sürecin geçici bir ateşkes değil, kapsamlı bir yeniden yapılanma hedeflediğini ortaya koyuyor. Anlaşmanın En Dikkat Çeken Maddeleri Neler?
Açıklanan anlaşma maddeleri, sahadaki dengeleri tamamen değiştirecek nitelikte. İlk aşamada tüm cephelerde silahların susması ve SDG’ye bağlı unsurların Fırat’ın doğusuna çekilmesi öngörülüyor. Bununla birlikte Rakka ve Deyrizor’un idari ve askeri kontrolünün tamamen Suriye hükümetine devredilmesi planlanıyor. Haseke’deki sivil kurumların devlet yapısına entegre edilmesi, petrol ve gaz sahalarının Şam yönetimine geçmesi ve sınır kapılarının yeniden devlet kontrolüne alınması da dikkat çeken başlıklar arasında. SDG Güçleri Ne Olacak?
Anlaşmada yer alan bir diğer önemli detay, SDG’ye bağlı askeri ve güvenlik personelinin geleceği. Buna göre, gerekli güvenlik incelemelerinin ardından bu kişilerin bireysel olarak Savunma ve İçişleri Bakanlıkları bünyesine dahil edilmesi öngörülüyor. Rütbe, maaş ve lojistik hakların da bu yeni yapıya göre düzenleneceği belirtiliyor. PKK Maddesi Neden Kritik?
Anlaşmanın en çok konuşulan maddelerinden biri, Suriye vatandaşı olmayan PKK mensuplarına ilişkin karar oldu. Bu isimlerin Suriye sınırları dışına çıkarılmasının taahhüt edilmesi, egemenlik vurgusunun en net örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu maddenin bölgesel dengeler açısından uzun vadeli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor. DEAŞ Dosyası Kime Geçiyor?
Uzun süredir uluslararası kamuoyunun gündeminde olan DEAŞ tutukluları ve kamplarının yönetimi de anlaşmanın önemli başlıkları arasında. Bu tesislerin güvenliği ve idaresinin tamamen Suriye devletine devredilmesiyle, hukuki ve güvenlik sorumluluğu doğrudan Şam’a geçiyor. Kürt Bölgeleri ve Kültürel Haklar Mesajı
Anlaşmada, Kürtlerin kültürel ve dilsel haklarına ilişkin düzenlemelere de yer verilmesi dikkat çekti. Ayrıca geçmişten gelen mülkiyet sorunları ve vatansızlık dosyalarının ele alınacağı belirtiliyor. Bu maddeler, sürecin yalnızca askeri değil, toplumsal bir normalleşme hedeflediğini gösteriyor.
