Donmuş ormanın ortasında, neredeyse çıplak halde ağaca bantlanmış iki Rus askerinin görüntüsü, dünya kamuoyunu derinden sarstı. Sert soğukta tir tir titreyen askerlerin bu hale neden getirildiği, Rus ordusunda yaşanan şiddet sarmalını bir kez daha gözler önüne serdi. Görüntüler Telegram üzerinden yayıldı ve kısa sürede sosyal medyada infial yarattı. Peki bu askerler neden cezalandırıldı? Bu uygulama ordu içinde ne kadar yaygın?
Rus askerler neden ormanda ağaca bantlandı?
Telegram'da yayılan dehşet verici görüntülerde, iç çamaşırlarıyla karlar içinde kalan iki asker, dev ağaçlara koli bandıyla sıkıca bağlanmış halde görülüyor. İddialara göre bu askerler, komutanlarına ait uyuşturucuyu kullanmıştı. Olayın ardından, sözde askeri bir "alan mahkemesi" kurulmuş ve iki asker kendi birlik arkadaşları tarafından bu ağır cezaya çarptırılmış. Sıcaklığın -20 dereceye kadar düştüğü bildirilen o dakikalarda, askerlerden biri ince tişört ve iç çamaşırıyla, diğeri ise tamamen çıplak halde bırakıldı. Videoda duyulan ses, alaycı ve sert ifadelerle cezalandırılan askerleri azarlar nitelikteydi: “Komutanın malını içmişsiniz, şimdi orada donun!” Bu ceza şekli Rus ordusunda yaygın mı?
Bu tür uygulamaların Rus ordusunda ilk olmadığı biliniyor. Daha önce de benzer videolar sosyal medyada dolaşıma girmiş, askerlerin ağaçlara zincirlenmesi, dövülmesi ve hatta infaz edilmesi gibi olaylar gündeme oturmuştu. Askerî analistler, özellikle Ukrayna cephesinde görev yapan birliklerde, şiddetin artık disiplin aracı olarak sistematik hale geldiğini söylüyor. İsthaberleri’nin haberine göre, bu tür görüntüler sadece bireysel olaylar değil; Rus ordusunda süregelen bir gelenek haline dönüşmüş durumda. Emir komuta zinciri içinde, askerlere birbirlerine işkence etme yetkisi verildiği, bunun da insan haklarını yok sayan bir düzeni ortaya çıkardığı iddia ediliyor. Uyuşturucu ve alkol kullanımı cephede neden artıyor?
Cephede görev yapan Rus askerlerinin psikolojik olarak büyük baskı altında olduğu sıkça dile getiriliyor. Günlük olarak şahit oldukları ölüm, ağır yaralanmalar ve moral bozukluğu, birçok askeri uyuşturucu ve alkole yönlendiriyor. Bu maddelerin birlikler içinde kolayca erişilebilir olduğu, hatta üst düzey askerler tarafından örtülü şekilde göz yumulduğu iddialar arasında. Bazı bağımsız raporlara göre, cephede madde bağımlılığı giderek artıyor. Bu durum hem askeri disiplinin zayıflamasına hem de benzer cezalandırmaların yaygınlaşmasına yol açıyor. Askerlerin, suistimal edilen maddeler nedeniyle kontrolsüz davranışlar sergilediği ve komutanların bu tarz vahşi cezalarla denge kurmaya çalıştığı ileri sürülüyor. Savaş esirlerine yapılan işkenceler ne kadar yaygın?
Rus ordusunun kendi askerlerine karşı uyguladığı cezalarla sınırlı kalmadığı da belgelerle sabit. Ukrayna ordusuna esir düşen bazı askerler, Rusların elinde ağır işkencelerden geçirildiklerini defalarca anlattı. Ukraynalı esir Andriy Pereverzev, Rus askerleri tarafından açık yaralarına elektrik verildiğini, saatler süren fiziksel işkencelere maruz kaldığını söyledi. Uluslararası kamuoyu bu tür insan hakları ihlallerini defalarca gündeme getirdi. Ancak Rusya, bu suçlamaların çoğunu reddetti ya da manipülasyon olarak nitelendirdi. Yine de ortaya çıkan görüntüler, işkence ve insanlık dışı muamelenin sistematik olduğunu gözler önüne seriyor. Ordu içindeki bu şiddet sarmalı neden bitmiyor?
Uzmanlara göre, Rusya'da ordunun iç yapısı tamamen hiyerarşik ve katı kurallar üzerine kurulu. Bu yapı içerisinde, askerlerin en küçük hata ya da disiplinsizlikte bile ağır şekilde cezalandırılması bir rutin haline gelmiş durumda. Savaş koşulları, moral eksikliği ve kötü yönetim ise bu şiddet döngüsünü sürekli besliyor. Ayrıca askeri yetkililerin, askerlerin birbirini cezalandırmasına göz yumması ya da bizzat emretmesi, şiddeti meşrulaştırıyor. Böyle bir ortamda, insani değerlerin yerini güç gösterisi, korku ve cezalandırma alıyor.
