28 Aralık 2025’te başlayan rejim karşıtı protestolar, İran’ı siyasi ve toplumsal anlamda derinden sarsmaya devam ediyor. Ülke genelinde tırmanan olayların ardından 9 Ocak’ta uygulamaya konulan internet kesintisi, hala kaldırılmış değil. Uluslararası internet izleme kuruluşu NetBlocks, İran’daki kesintinin 132 saati aştığını bildirdi. Bu durum, İran halkının dünyayla bağlantısını neredeyse tamamen koparmış durumda.
Tahran, ABD’ye karşı Türkiye’yi de içine alan tehditte bulundu
İran’da sokak hareketlerinin yanı sıra uluslararası alanda da tansiyon yükseliyor. İngiliz Reuters ajansına konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, Tahran yönetiminin ABD’ye açık bir mesaj gönderdiğini ve bölge ülkelerine de uyarılarda bulunduğunu duyurdu. Yetkili, "ABD İran’a doğrudan saldırırsa, bölgede bulunan Amerikan üsleri hedef alınacak. Bu üslerin bulunduğu ülkeler – Türkiye dahil – bu saldırıyı engellemeye çalışmalı" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, İran’ın sadece Washington’a değil, dolaylı yoldan Ankara, Riyad ve Abu Dabi'ye de mesaj gönderdiğini ortaya koydu. ABD ile diplomatik iletişim askıya alındı
Protestoların sertleşmesinin ardından, İran ile ABD arasında yürütülen arka kapı diplomasisi de tamamen dondu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff arasında yapılması planlanan görüşmelerin iptal edildiği öğrenildi. İranlı yetkililer, ABD Başkanı Donald Trump’ın müdahale tehdidinin, diplomatik çabaları çıkmaza sürüklediğini savunuyor. İran yargısı hızla harekete geçti: Şiddet eylemlerinde “hızlı yargı” süreci
İran’da protestolar sırasında yaşanan ölümcül olaylar nedeniyle yargı erki devreye girdi. Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsin Ejei, Tahran'daki bir cezaevine gerçekleştirdiği ziyarette çok sert mesajlar verdi. Ejei, “Birini yakan, başını kesen ya da insanları diri diri ateşe verenlerin yargılanması bekletilemez” dedi ve “caydırıcılık” adına hızlı yargılamaların başlayacağını açıkladı. Bu ifadeler, idam kararlarının yolda olduğunun güçlü bir işareti olarak yorumlandı. İlk idam kararı verildi: 26 yaşındaki Erfan Soltani için geri dönüş yok
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Farsça X hesabından yapılan açıklamada, gösterilere katılan 26 yaşındaki Erfan Soltani’nin idam cezasına çarptırıldığı bildirildi. Açıklamada, “Erfan, bu sürecin ilk kurbanı ama son olmayacak” denildi. İran’daki insan hakları kuruluşları, yüzlerce kişinin daha benzer suçlamalarla yargılandığını ve idam cezalarının artabileceğini öne sürüyor. Protestoların bilançosu ağırlaşıyor: Ölü sayısı 2.550’ye yükseldi
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) tarafından paylaşılan son rapora göre, protestolar nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 2.550’ye ulaştı. Bu sayının 2.403’ü sivil göstericilerden, 147’si ise güvenlik görevlilerinden oluşuyor. Ayrıca, 10 binden fazla kişinin tutuklandığı bildiriliyor. İran makamları ise bu sayılarla ilgili resmi bir açıklama yapmış değil. Tahran’da sokaklar susmuyor, hükümet baskıyı artırıyor
Tahran’da başlayan ancak kısa sürede Tebriz, İsfahan, Meşhed ve Şiraz gibi kentlere yayılan gösteriler, İran’ın son yıllarda gördüğü en geniş çaplı halk hareketine dönüştü. Hükümetin internet kesintileri, kısıtlamalar ve sert polis müdahaleleriyle bastırmaya çalıştığı protestolar, artık rejimin geleceğine dair tartışmaları da alevlendirmiş durumda.
