2026'da İstanbul susuz kalabilir mi? Barajlardaki su seviyesi neden hızla düşüyor?

İstanbul'da kış aylarının gelmesine rağmen ne kar ne de yeterli yağmur yağdı. Barajlardaki doluluk oranı kritik seviyelere gerilerken, İstanbul'da su krizi kapıya dayandı. Çevre uzmanları, düşen yağış miktarının sadece iklim değişikliğiyle değil, kentleşmenin sonucu oluşan "ısı adası etkisi", kapatılan dereler ve aşırı doğalgaz kullanımıyla doğrudan bağlantılı olduğunu savunuyor. Peki İstanbul neden artık kar yüzü görmüyor?

İstanbul’un Barajları Alarm Veriyor: Doluluk Yüzde 17'ye Düştü

İSKİ verilerine göre İstanbul’daki barajların toplam doluluk oranı %17 seviyelerine kadar düştü. Bu oran, son yılların en düşük seviyelerinden biri. Uzmanlara göre bu seviyeler, şehrin 2-3 aylık su ihtiyacını bile karşılamaya yetmeyecek düzeyde. Özellikle Şubat ve Mart aylarında yağış olmazsa, yaz aylarında İstanbul'u ciddi bir su krizi bekliyor.

"Isı Adası" Etkisi Yağışları Engelliyor mu?

İstanbul Çevre Konseyi Genel Sekreteri Zafer Murat Çetintaş’a göre, kent genelinde milyonlarca konuttan çıkan doğalgaz kullanımı, şehrin atmosferini yapay şekilde ısıtıyor. Bu durum, yağmur ve kar bulutlarının şehir üzerine yaklaştığında dağılmasına neden oluyor. Yani İstanbul'un kendisi, adeta yağışa karşı bir bariyer oluşturuyor. Çetintaş, bu durumu şu sözlerle özetliyor:

“İstanbul’un havasını ısıtıyoruz. Yağmur bulutları geldiğinde, ısı buharı bulutları dağıtıyor. Yağış, kırsala yöneliyor. Şehir üzerinde yağmuyor.”

Kapatılan Dereler, Kaybolan Su Yolları

İstanbul’da geçmişte 100’den fazla dere bulunuyordu. Ancak şehirleşmeyle birlikte bu derelerin büyük bir kısmı ya kurutuldu ya da üzeri kapatıldı. Bu da, yağmur sularının barajlara ulaşmasını engelliyor. Çetintaş, şehirdeki yağmur sularının %70'inin denize karıştığını, bunun ise büyük bir su israfı olduğunu söylüyor.

Çözüm Önerileri: Deniz Suyu Arıtma ve Bulut Tohumlama

Uzmanlara göre, İstanbul’un gelecekteki su ihtiyacı için acil eylem planlarına ihtiyaç var. Öne çıkan iki çözüm şöyle: Deniz Suyu Arıtma Tesisleri: Dünya genelinde 125 şehir deniz suyunu arıtarak kullanıyor. İstanbul’da Karadeniz kıyısındaki Papuçdere ve Kazandere barajlarına kurulacak bir tesisle bu yöntem devreye sokulabilir. Karadeniz’in tuzluluk oranı düşük olduğundan arıtma işlemi de kolay olacak. Bulut Tohumlama (Gümüş İyodür ile): Meteorolojik koşullar uygun olduğunda, bulutlara gümüş iyodür enjekte edilerek yağmur yağması sağlanabiliyor. İSKİ'nin bu konuda pilot projelere başlaması gerektiği vurgulanıyor.

Bozuk Musluklar, Araç Temizliği ve Bilinçsiz Tüketim

Kuraklık sadece doğa koşullarıyla ilgili değil. İstanbul'da yaklaşık 2 milyon bozuk musluk olduğu tahmin ediliyor. Bu muslukların her biri ayda 750 litre suyu boşa akıtıyor. Ayrıca kentte 5 milyondan fazla araç bulunuyor ve bu araçların düzenli temizliği ciddi bir su tüketimine yol açıyor. Sadece bir tuvalet sifonunun günde 16 litre su tükettiğini hesaba katarsak, ailelerin aylık su tüketimi 7 ton seviyesini buluyor.