ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la ticareti sürdüren ülkelere yüzde 25 ek gümrük vergisi getirmesi, Türkiye’yi ekonomik anlamda köşeye sıkıştırabilir. Ankara'nın Tahran’la yoğun ticari ilişkileri nedeniyle bu kararın yankıları derin olabilir. Henüz detayları netleşmeyen yaptırım kararı sonrası gözler Washington’dan gelecek açıklamalara çevrildi.
ABD'den Sert Çıkış: “İran’la Ticaret Yapan Bedelini Öder!”
Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İran’la ekonomik ilişkilerini sürdüren ülkelere ABD ile ticarette yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi uygulanacağını resmen duyurdu. Kararın “hemen geçerli” olduğunu vurgulayan Trump, bu yaptırımın “kesin ve geri dönülmez” bir adım olduğunu ifade etti. Trump’ın bu ani çıkışı, zaten kırılgan olan küresel ticaret dengelerine yeni bir kriz ihtimali daha ekledi. Beyaz Saray’dan resmi karar metni henüz yayımlanmasa da, dünya basını gelişmeye kilitlendi. Türkiye’nin Ticaret Dengesine Ağır Darbe mi Geliyor?
Türkiye, İran’ın en büyük beş ticaret partnerinden biri. Enerji, inşaat, gıda ve sanayi ürünleri başta olmak üzere birçok alanda yoğun bir ticaret akışı söz konusu. Halihazırda İran’la milyarlarca dolarlık alışveriş yapan Türkiye’nin bu yeni düzenlemeyle karşı karşıya kalması, ekonomik riskleri artırabilir. Uzmanlar, bu vergi uygulamasının Türkiye’ye uygulanıp uygulanmayacağı konusunda henüz net bir bilgi olmamasına rağmen, Ankara’nın bu gelişmeden doğrudan etkileneceği görüşünde. Washington’ın Türkiye’ye muafiyet tanıyıp tanımayacağı ise merakla bekleniyor. CNN Türk Temsilcisinden Çarpıcı Değerlendirme
ABD’deki gelişmeleri yakından takip eden CNN Türk Washington Temsilcisi Yunus Paksoy, yaptığı açıklamada Türkiye açısından oluşan belirsizliğe dikkat çekti. Paksoy, “Zaten Türkiye’ye yüzde 15 oranında ek vergi uygulanıyordu. Şimdi bu yeni düzenlemeyle, yüzde 15 üzerine bir de yüzde 25 daha mı eklenecek, yoksa sadece İran’la yeni ticaret yapan ülkeleri mi kapsayacak, bu henüz açıklığa kavuşmuş değil,” ifadelerini kullandı. Bu belirsizlik ortamında iş dünyası ve ihracatçılar diken üstünde. Trump’ın uygulamaya koyduğu bu karar, Türk ihracatçılar için yeni maliyetler ve engeller anlamına gelebilir. Çin, Irak, BAE ve Türkiye: İran’ın En Yakın Ticaret Ortakları
İran’ın ticaretteki en büyük partneri Çin olarak öne çıkıyor. Çin’i Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye ve Hindistan izliyor. Trump’ın açıklamasıyla birlikte bu ülkeler üzerindeki baskı da artmış durumda. Özellikle Çin’in bu karara nasıl yanıt vereceği, küresel ticaret dengesi açısından büyük önem taşıyor. Türkiye’nin İran’la olan enerji bağı ve sınır komşuluğu nedeniyle ticari ilişkileri diğer ülkelere göre daha karmaşık bir yapıya sahip. Dolayısıyla olası bir yaptırım, sadece ekonomik değil; siyasi ve stratejik ilişkileri de etkileyebilir. Ankara’nın Yol Haritası Ne Olacak?
Türkiye’nin bu kriz karşısında nasıl bir diplomatik adım atacağı merak ediliyor. Washington’a resmi bir tepki verilmemişken, Ankara’nın karar netleşene kadar temkinli bir duruş sergileyeceği tahmin ediliyor. Uzmanlar, Türkiye'nin alternatif ticaret yolları geliştirmesi gerektiğini savunuyor. Yaptırım risklerinin artmasıyla birlikte, Türk şirketlerinin Orta Asya, Afrika ve Güneydoğu Asya pazarlarına yönelmesi beklenebilir. Ancak kısa vadede, bu gelişmenin Türkiye-ABD ilişkilerini yeniden gerilime sürüklemesi ihtimal dışı değil. Özellikle enerji sektöründe faaliyet gösteren şirketler ve İran’la ithalat-ihracat yapan firmalar için bu durum adeta bir kırılma noktası olabilir.
