Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Eylül ayına ait Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini paylaştı. Tarım sektörünü doğrudan etkileyen veriler, çiftçinin maliyet yükünü gözler önüne sererken, yıllık bazda yaşanan yüzde 34,60'lık artış, sektör temsilcileri tarafından endişe verici olarak değerlendiriliyor. Eylül ayında aylık bazda yüzde 2,16’lık bir artış gözlenirken, bazı alt gruplarda yaşanan fiyat yükselişleri dikkat çekti.
Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’nde Yükseliş Devam Ediyor
Tarım-GFE, 2023 Eylül ayında, bir önceki aya göre yüzde 2,16 arttı. Aynı veriye göre, Aralık 2022’ye kıyasla artış yüzde 26,48 olurken, yıllık bazda yani Eylül 2022’ye göre bu artış yüzde 34,60’a ulaştı. On iki aylık ortalamalara göre ise endeksteki artış oranı yüzde 32,19 olarak kayıtlara geçti.
Bu yükseliş, üreticinin cebini zorlamaya devam ederken, tarım ürünlerindeki nihai tüketici fiyatlarına da dolaylı etkiler yaratacağı öngörülüyor.
Aylık ve Yıllık Bazda En Çok Artan Kalemler Açıklandı
TÜİK verilerine göre, Eylül ayında tarımda kullanılan girdilerdeki fiyat artışları detaylı incelendiğinde dikkat çeken kalemler öne çıkıyor.
Aylık bazda en yüksek artış, yüzde 6,76 ile “tohum ve dikim materyali” grubunda gerçekleşti. Bu veri, özellikle sonbahar ekimi yapan çiftçilerin bütçelerini zorlayan en önemli başlıklardan biri olarak kayıtlara geçti.
Yıllık bazda ise en yüksek artış yüzde 56,97 ile “veteriner harcamaları” grubunda görüldü. Hayvancılıkla uğraşan üreticiler için önemli bir girdi olan veterinerlik hizmetlerinin bu kadar yüksek oranda artması, hayvansal ürün fiyatlarını da tetikleyebilir.
Tarımda Kullanılan Mal ve Hizmetler de Artışta
Tarım-GFE, ana gruplar bazında incelendiğinde; tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde aylık bazda yüzde 2,29 artış, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde ise yüzde 1,35 artış yaşandı.
Yıllık bazda ise tablo daha da çarpıcı. Tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi yüzde 36,01 oranında artarken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerdeki artış yüzde 26,60 olarak kayıtlara geçti.
Bu artışlar, yalnızca mevcut üretim sezonunu değil, aynı zamanda önümüzdeki dönem yatırımlarını da doğrudan etkileyecek gibi görünüyor. Üreticinin ekipman yenileme, hayvan alımı, modernizasyon gibi konularda adım atması her geçen ay daha da zorlaşıyor.
Girdi Maliyeti Artışı, Tüketici Fiyatlarına Etki Edecek mi?
Tarımsal üretimde kullanılan girdilerin bu denli yükselmesi, önümüzdeki süreçte gıda enflasyonunu yeniden tetikleyebilir. Özellikle yem, gübre, enerji, veterinerlik hizmetleri gibi temel gider kalemlerinde yaşanan fiyat artışlarının ürün maliyetine doğrudan yansıtılması bekleniyor.
Bu durumun raf fiyatlarına yansıması halinde, sadece üretici değil, tüketici de ekonomik baskı altında kalmaya devam edecek.
