Ekonominin nabzını tutan en kritik verilerden biri olan mevduat ve kredi istatistikleri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) yayımladığı 5 Aralık haftasına ait son rakamlarla yeniden gündeme geldi. Bankacılık sektörünün toplam mevduatı, bir haftada 440 milyar liralık rekor düşüş yaşarken, aynı dönemde tüketici kredilerinde yükseliş kaydedildi. Parite etkilerinden arındırılmış verilere göre ise döviz cephesindeki çözülme de dikkat çekici boyutlara ulaştı.
Bankacılık sektöründe mevduatlar neden düştü?
TCMB'nin açıkladığı haftalık para ve banka istatistikleri, finans çevrelerinde geniş yankı buldu. Verilere göre, 5 Aralık haftasında bankacılık sektörünün toplam mevduatı, önceki haftaya kıyasla tam 440 milyar 937 milyon lira azaldı. Bu büyük düşüşle birlikte toplam mevduat tutarı 26 trilyon 809 milyar liraya geriledi.
Bir önceki hafta 27 trilyon 250 milyar lira seviyesinde olan toplam mevduat hacminde yaşanan bu sert düşüş, piyasadaki likidite hareketliliği ve yatırım eğilimlerindeki değişim sinyallerini gözler önüne serdi.
TL ve döviz mevduatlarında tablo ne gösteriyor?
Detaylara bakıldığında, Türk lirası (TL) cinsinden mevduatlar, aynı hafta içinde yüzde 2’lik azalışla 14 trilyon 533 milyar liraya düştü. Bu durum, vatandaşların TL hesaplarında çözülme yaşandığını gösteriyor. Diğer yandan, yabancı para (YP) mevduatlar da yüzde 0,5 oranında gerileyerek 8 trilyon 966 milyar lira seviyesine indi.
Bu düşüşe rağmen, bankalardaki toplam döviz mevduatı 249 milyar 421 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Söz konusu döviz varlıklarının 212 milyar dolarlık kısmı, yurt içinde yerleşik kişilere ait hesaplarda tutuluyor.
Döviz hesaplarında çözülme hızlandı mı?
Parite etkisinden arındırılmış veriler, döviz piyasasına dair daha net bir tablo sunuyor. Bu analizlere göre, yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatları bir haftada yaklaşık 2 milyar 42 milyon dolar azaldı. Bu veri, kur oynaklığına karşı döviz hesaplarındaki çözülmenin hız kazandığını ve yatırımcıların farklı araçlara yöneldiğini gösteriyor.
Tüketici kredileri artışta: Vatandaş borçlanmaya devam ediyor
Tüm bu düşüşlere rağmen, bankacılık sektöründeki kredi hacmi yukarı yönlü hareket etti. Özellikle tüketici kredileri, bir haftalık süreçte yüzde 0,3 oranında artarak 5 trilyon 431 milyar liraya ulaştı. Bu artış, vatandaşların nakit ihtiyacının devam ettiğini ve tüketim eğiliminin sürdüğünü gösteriyor.
Kredi dağılımına bakıldığında:
Konut kredileri: 662 milyar TL
Taşıt kredileri: 49 milyar TL
İhtiyaç kredileri: 2 trilyon 71 milyar TL
Bireysel kredi kartları: 2 trilyon 648 milyar TL
Bu rakamlar, özellikle ihtiyaç kredisi ve kredi kartı borçlarında ciddi bir yoğunluk olduğunu ortaya koyuyor.
Toplam kredi hacmi büyüyor: Bankalar kredi musluğunu açtı mı?
Merkez Bankası verilerine göre, bankacılık sisteminde TCMB dahil toplam kredi hacmi, 5 Aralık haftasında 95 milyar liralık artış göstererek 21 trilyon 555 milyar liraya çıktı. Bu yükseliş, bankaların kredi verme iştahında artış olduğunu ve ekonomik aktivitenin finansmanla desteklendiğini gösteriyor.
Ekonomide yeni dengeler mi oluşuyor?
Mevduatlarda yaşanan sert düşüşle eş zamanlı olarak, tüketici kredilerindeki artış, Türkiye ekonomisinde para hareketlerinin yön değiştirdiği sinyalini veriyor. Uzmanlar, TL mevduatlardaki azalmayı faiz oranları, enflasyon baskısı ve alternatif yatırım araçlarının cazibesiyle ilişkilendiriyor.
Diğer yandan, döviz hesaplarındaki gerileme, kur korumalı ürünlerden çıkışlar, yurt dışı yatırımlar ve iç piyasaya dönüş eğilimlerinin etkisiyle de açıklanıyor.
