Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2025-2026 eğitim yılı ara tatil takvimi nedeniyle okulların 10 Kasım’da kapalı olması ve bakanlık genelgesiyle okul bahçelerinde anma törenlerine izin verilmemesi, toplumsal ve siyasi tepkilere neden oldu. Peki yaşananlar ne anlama geliyor, olayın perde arkasında ne var? Cumhuriyetin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün 87. ölüm yıl dönümünde yaşanan tören tartışması gündemi sarstı. Millî Eğitim Bakanlığı’nın 2025-2026 eğitim öğretim yılı takvimine göre 10 Kasım tarihinin ara tatile denk gelmesi, Atatürk’ün okullarda anılmasını zora sokarken, eğitim sendikaları ve muhalefet partileri bu duruma sert tepki gösterdi. Tepkilerin artması üzerine MEB, anma etkinliklerinin 7 Kasım’da yapılacağını duyurdu. Ancak bu karar tartışmaları dindirmedi. Çünkü bazı okul müdürlükleri, sendikaların yaptığı 10 Kasım çağrısı üzerine okul bahçelerinde yapılmak istenen törenlere dahi izin vermedi. Hatta bazı okullarda bu anmalara polis müdahalesi gerçekleşti.
MEB neden 10 Kasım’da okulda anma yapılmasını istemedi?
Millî Eğitim Bakanlığı, 8 Kasım tarihli resmi yazısıyla tüm illere talimat gönderdi. Bakan Yusuf Tekin imzalı yazıda, Atatürk’ü Anma Günü etkinliklerinin valiliklerin belirlediği, halkın katılımına açık alanlarda yapılmasının esas olduğu belirtildi. Yazının devamında şu ifadeler dikkat çekti:
“Siyasi partilerin okullar dışında belirlenen alanların dışında tören organize etmeleri, Millî Eğitim Temel Kanunu ve anayasal çerçeveyle uyuşmamaktadır. Anayasaya ve mevzuata aykırı bir işlem yapılmaması gerekmektedir.”
Bu çerçevede okul müdürlüklerine “kullanılmayan okul bahçelerinin kilitlenmesi” talimatı verildiği iddiaları da kamuoyuna yansıdı. İstanbul ve bazı büyükşehirlerde, WhatsApp grupları üzerinden bu yazı okul müdürlerine iletildi.
Eğitim sendikaları ve muhalefetten ne tepki geldi?
Eğitim sendikaları ve siyasi partiler, MEB’in bu kararını sert bir dille eleştirdi.
CHP Şişli İlçe Başkanlığı, ilçedeki bir ortaokulda 10 Kasım için anma yapmak istedi ancak polis müdahalesiyle karşılaştı. Polisin okul bahçesine girişe izin vermemesi üzerine grup, dışarıda “Mustafa Kemal’in askerleriyiz!” sloganı atarak basın açıklaması yaptı. CHP Şişli İlçe Başkanı Canercan Kartal, “10 Kasım bir tatil günü değildir. Anma töreni engellenemez. Genel Merkezimizin çağrısı doğrultusunda burada bulunuyoruz.” ifadelerini kullandı. Benzer çağrılar Eğitim-İş, Eğitim-Sen gibi sendikalardan da geldi. Sendikalar, öğretmenleri ve velileri 10 Kasım günü okullara giderek Atatürk’ü anmaya davet etti.
11 Kasım için yapılan özel çağrı tartışmayı büyüttü
Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, 3 Kasım tarihli başka bir genelgeyle de 11 Kasım Millî Ağaçlandırma Günü için tüm okullara yazı gönderdi. Öğrenci, öğretmen ve ailelerin
fidan dikim etkinliklerine gönüllü katılımı teşvik edildi. Bakanlık, 10 ve 11 Kasım’ı “anlam bütünlüğü” içinde ele aldıklarını belirtti. Ancak bu yaklaşım da eleştirilere neden oldu. Özellikle bazı eğitimciler ve sivil toplum temsilcileri,
Atatürk’ü anma ile ağaç dikme etkinliklerinin birleştirilmesini, anma gününün gölgede bırakılması olarak değerlendirdi.
“Siyasi faaliyet” vurgusu tartışma yarattı
MEB’in resmi yazısında, sendikalar ve siyasi partilerin okul bahçelerinde düzenlemek istediği anma törenlerine yönelik “
siyasi faaliyet” vurgusu da dikkat çekti. Yusuf Tekin’in yazısında, “Siyasi partilerin alanlar dışında, okullarımızda tören organize etmeleri anayasaya ve mevzuata aykırıdır” ifadeleri yer aldı. Eğitim camiasında bu açıklama tepkiyle karşılandı. Sendikalar, 10 Kasım anmasının bir “siyasi etkinlik” değil,
tarihsel ve ulusal bir sorumluluk olduğunu belirterek MEB’i bu söylemden vazgeçmeye çağırdı.
Okul bahçelerinde polis müdahalesi: Yeni bir dönem mi başlıyor?
Şişli’deki bir ortaokulda yaşanan polis müdahalesi, sadece eğitim değil,
demokrasi ve ifade özgürlüğü bağlamında da tartışmaları alevlendirdi. Okul önünde anma yapmak isteyen gruba engel olunması, kamuoyunda “10 Kasım yasaklandı mı?” sorusunu gündeme getirdi. Uzmanlar, bu tür müdahalelerin sadece eğitimde değil, toplumsal hafızada da
kalıcı izler bırakabileceği uyarısında bulundu.
