İran’da ekonomik kriz, hayat pahalılığı ve para birimindeki sert değer kaybı nedeniyle başlayan protestolar, 14. gününe girerken ülke genelinde tansiyon düşmüyor. Başkent Tahran’dan Tebriz’e, İsfahan’dan Meşhed’e kadar birçok kentte süren gösteriler, hem güvenlik güçleriyle protestocuları karşı karşıya getiriyor hem de uluslararası krizin kapısını aralıyor. Son veriler, can kayıplarının artık yüzlerle ifade edildiğini ortaya koyuyor. Gösteriler büyürken, ABD ve İsrail’den gelen açıklamalar ise İran yönetiminin tepkisini daha da sertleştirdi. Tahran’dan gelen son mesaj, bölgedeki dengeleri sarsabilecek nitelikte.
Ölü ve Yaralı Sayısı Tartışmalı: Rakamlar Birbirini Tutmuyor
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısının 116’ya yükseldiğini duyurdu. İran’daki bazı bakanlık kaynakları ise bu sayının 217 olduğunu ileri sürüyor. Resmi makamların net bir bilanço açıklamaması, ölü ve yaralı sayısına dair belirsizliği artırıyor. Bununla birlikte, olaylarda 2 bin 600’ü aşkın kişinin yaralandığı, 2 bin 638 kişinin gözaltına alındığı bildiriliyor. Protestolar sırasında bir savcının da yaşamını yitirdiği bilgisi, krizin boyutunu gözler önüne seriyor. Güvenlik güçleri cephesinde de kayıplar olduğu, yüzlerce polisin yaralandığı belirtiliyor. ABD ve İsrail Açıklamaları Tahran’ı Kızdırdı
Protestolar sürerken, ABD ve İsrail’den gelen “İran halkının yanındayız” mesajları, Tahran yönetimi tarafından doğrudan bir müdahale olarak yorumlandı. İranlı yetkililer, bu açıklamaların ülke içindeki huzursuzluğu körüklediğini savunuyor. Bu gelişmelerin ardından İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bağher Ghalibaf, kameraların karşısına geçerek sert ifadeler kullandı. Ghalibaf’ın sözleri, sadece diplomatik bir tepki değil, aynı zamanda açık bir askeri uyarı olarak değerlendirildi. İran Parlamento Başkanı’ndan Açık Tehdit
Muhammed Bağher Ghalibaf, yaptığı açıklamada ABD’ye doğrudan mesaj vererek, olası bir askeri müdahalenin ağır sonuçları olacağını söyledi. Ghalibaf, “ABD’nin askeri bir saldırı başlatması halinde, İsrail ve ABD’ye ait askeri ve nakliye tesisleri meşru hedefimiz olacaktır” ifadelerini kullandı. Bu sözler, İran’ın yalnızca savunmada kalmayacağını, gerektiğinde önleyici veya misilleme niteliğinde adımlar atabileceğini ortaya koydu. Açıklama, bölgedeki askeri üsler ve lojistik merkezler açısından ciddi bir tehdit olarak yorumlandı. “Yanlış Hesap Yapmayın” Mesajı
Ghalibaf, açıklamasının devamında daha da sert bir dil kullandı. ABD yönetimini ve bölgedeki müttefiklerini hedef alan İranlı siyasetçi, “Yanlış hesap yapmayın” diyerek uyarıda bulundu. İran’ın kendisini sadece bir saldırı sonrasında karşılık vermekle sınırlı görmediğini söyleyen Ghalibaf, meşru savunma kavramını geniş bir çerçevede ele aldıklarını vurguladı. Ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’ı hedef alan ifadeler de dikkat çekti. Ghalibaf’ın Trump’ı “hayalperest” olarak nitelendirmesi, Tahran-Washington hattındaki gerilimin söz düellosuna da taşındığını gösterdi. Gösterilerin Fitilini Ne Ateşledi?
İran’daki protestolar, 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında yaşadığı sert değer kaybı sonrası başladı. İlk kıvılcım, Tahran Büyük Çarşı’da esnafın kepenk kapatmasıyla ortaya çıktı. Kısa sürede büyüyen eylemler, ekonomik taleplerin ötesine geçerek siyasi sloganların da atıldığı geniş çaplı protestolara dönüştü. Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, güvenlik güçleri arasında yüzlerce yaralı olduğunu, gönüllü güvenlik birimi Besic mensuplarının da olaylardan etkilendiğini duyurdu. Ancak toplam can kaybına ilişkin resmi bir rakam paylaşılmadı. Şiddet Olayları ve İnternet Kısıtlaması
8 Ocak’ta Tahran’da protestoların şiddetlenmesiyle birlikte çok sayıda kamu binası zarar gördü. Resmi açıklamalara göre; otobüsler, ambulanslar, bankalar, camiler ve hastaneler hedef alındı. Bu gelişmelerin ardından İran yönetimi, ülke genelinde internet erişimini kısıtladı. Yetkililer, bu adımın “kamu düzenini sağlamak” amacıyla atıldığını savunsa da, insan hakları örgütleri internet kesintisinin bilgi akışını engellediğini belirtiyor. Bölge Yeni Bir Krizin Eşiğinde mi?
İran’daki protestolar artık sadece bir iç mesele olmaktan çıkmış durumda. ABD ve İsrail’e yönelik açık tehditler, Orta Doğu’da yeni bir gerilimin habercisi olarak görülüyor. Uzmanlara göre, taraflardan gelecek en küçük yanlış adım, bölgesel bir krizi küresel bir çatışmaya dönüştürebilir. Önümüzdeki günlerde Tahran’dan ve Washington’dan gelecek açıklamalar, hem protestoların seyrini hem de uluslararası dengelerin yönünü belirleyecek.
