Afganistan’da kız çocuklarına uygulanan eğitim yasağı, Taliban yönetiminin aldığı son kararla artık geçici bir durum olmaktan çıkarak kalıcı bir devlet politikası hâline geldi. Uzun süredir ilköğretim sonrası okullara erişemeyen kız öğrenciler, artık resmen eğitim sisteminin dışına itildi. Bu gelişme, hem uluslararası kamuoyunun tepkisini hem de Afganistan içindeki toplumsal huzursuzluğu derinleştirdi.
2,2 milyon kız çocuğu okuldan uzaklaştırıldı
UNESCO ve UNICEF verilerine göre, Taliban’ın 2021 yılında iktidarı ele geçirmesinden bu yana yaklaşık 2,2 milyon kız öğrenci, ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarından mahrum kaldı. Kız çocukları için 6. sınıf sonrası eğitim tamamen yasaklandı. Üniversitelerden alınan resmi kararla birlikte artık genç kadınlar, akademik kariyerlerini hayal bile edemeyecek bir noktaya geldi. Eğitim hakkının sistematik biçimde engellenmesi, Afganistan'ı dünyada bu alanda tek ülke hâline getirdi. Kadınların eğitim hakkı kalıcı olarak iptal edildi
Taliban Eğitim Bakanlığı’nın açıkladığı kararla, kız çocuklarının eğitim görmesi için gerekli "uygun ortamın oluşmadığı" savunulsa da bu açıklama, insan hakları kuruluşları tarafından meşru bir gerekçe olarak kabul edilmedi. Afgan kadınları artık sadece lise sıralarından değil, üniversite amfilerinden ve tüm eğitim platformlarından dışlanmış durumda. Bu yasak sadece bireysel hayatları değil, toplumun sosyal dokusunu ve geleceğini de kökten sarsıyor. Eğitim yasağı Afganistan'ın geleceğini tehdit ediyor
Uzmanlar, eğitim yasağının uzun vadede yalnızca kadınların değil, tüm toplumun yoksullaşmasına neden olacağına dikkat çekiyor. UN Women ve UNICEF tarafından hazırlanan raporlar, eğitim alamayan kadınların sağlık, ekonomi ve sosyal gelişim açısından toplumun ilerlemesini engelleyeceğini ortaya koyuyor. Ayrıca, kadınların eğitime katılımı olmadan Afganistan'ın kalkınmasının mümkün olmayacağı vurgulanıyor. Ülkedeki halkın büyük çoğunluğu, sessiz kalsa da bu yasağa karşı olduğunu özel araştırmalarda dile getiriyor. Uluslararası tepkiler çığ gibi büyüyor
Taliban’ın aldığı karar sonrası Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve çok sayıda insan hakları örgütü, bu uygulamayı sert dille eleştirdi. Afganistan’ın bu kararla birlikte sadece kız öğrencilerin değil, toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesinin de gerisine düştüğü belirtiliyor. Uluslararası diplomatik çevreler, bu kararın Afganistan’ın dış dünyadan daha fazla izole olmasına yol açacağını ifade ediyor. Eğitim yasağı kız çocuklarının geleceğini karartıyor
Eğitimden mahrum bırakılan kız çocukları, küçük yaşta evlilik riski, yoksulluk ve sosyal dışlanma gibi ciddi tehditlerle karşı karşıya kalıyor. Eğitim, bir toplumun refahının ve gelişmişliğinin temel taşı kabul edilirken, Afganistan’da atılan bu adım, gelecek nesillerin umutlarını törpüleyen bir sürecin fitilini ateşledi. Eğitim sisteminin dışına itilen milyonlarca kız çocuğu için geri dönüş ihtimali ise her geçen gün daha da azalıyor.
