Soğuk kış günlerinin etkisini artırmasıyla birlikte, grip ve nezle gibi üst solunum yolu enfeksiyonları şikayetleri acil servis başvurularını adeta patlattı. Bu artışın gölgesinde ise halk arasında “atom” ya da “sarı serum” olarak bilinen damar içi karışımlara olan rağbet dikkat çekiyor. Ancak uzmanlar, bu uygulamanın sanıldığı kadar masum olmadığını belirterek önemli uyarılarda bulunuyor.
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nden Doç. Dr. Serap Biberoğlu, bu serumların yaygın olarak talep edildiğini ve her geçen gün daha fazla kişinin “taktırdım, çok iyi geldi” algısıyla hareket ettiğini söylüyor. Ancak gerçek, bu algıdan çok daha farklı.
“Sarı Serum” Nedir, Neden Bu Kadar Popüler Oldu?
Sarı serum adıyla bilinen bu uygulama, çoğunlukla C vitamini, B kompleks vitaminleri, ağrı kesiciler, anti-alerjikler ve hatta antibiyotiklerin bir araya getirildiği, damar yoluyla uygulanan bir kokteyli ifade ediyor. Görünürde bağışıklığı güçlendirme, enerjiyi yükseltme gibi vaatlerle sunulsa da, uzmanlar bu karışımın bilimsel dayanağının olmadığını ve bazı durumlarda ölümcül sonuçlar doğurabileceğini ifade ediyor.
Özellikle soğuk algınlığı yaşayan kişilerde “bir an önce ayağa kalkmak” amacıyla başvurulan bu uygulama, yanlış tedavi algısının yayılmasına da neden oluyor. Oysa ki çoğu viral enfeksiyon, dinlenme, sıvı alımı ve basit desteklerle iyileşebiliyor.
Tehlike Kapıda: Anafilaksi Riski Herkesi Tehdit Ediyor
Doç. Dr. Serap Biberoğlu, damar içi ilaç ve serum uygulamalarının acil müdahale ekipmanlarının bulunduğu ortamlarda yapılması gerektiğini vurgularken, bu tür karışımların evde ya da özel kliniklerde kontrolsüz şekilde verilmesinin hayati tehlike taşıdığını belirtiyor.
“Anafilaktik şok, saniyeler içinde gelişip ölümle sonuçlanabilecek bir tablodur. Daha önce reaksiyon göstermemiş olmanız, bir daha da yaşamayacağınız anlamına gelmez,” diyen Biberoğlu, bu tarz uygulamaların doktor onayı olmadan yapılmaması gerektiğinin altını çiziyor.
Çocuklar İçin Daha Büyük Risk: Organ Yükü ve Alerjik Reaksiyonlar
Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Nurhayat Yakut, özellikle çocuklarda uygulanan sarı serumların ciddi alerjik reaksiyonlara yol açabileceğini ve böbrek, karaciğer gibi hayati organlara fazladan yük bindirebileceğini söylüyor.
Çocuklarda sık görülen soğuk algınlığı, burun akıntısı ve öksürük gibi durumların genellikle basit tedavi yöntemleriyle atlatılabileceğini belirten Yakut, “Bu karışımların hastalığı önleyici, hızlı iyileştirici bir etkisi yok. Tam tersine, yanlış uygulama hayati sonuçlar doğurabilir,” ifadelerini kullandı.
Acil Servisler Serum Noktası Değil, Hayat Kurtaran Merkezlerdir
Soğuk algınlığı nedeniyle acile başvuran pek çok kişi, serum takılmadan taburcu edilmeye adeta ikna olmuyor. Ancak uzmanlara göre bu durum hem kaynak israfına yol açıyor, hem de gerçek acil vakaların müdahale süresini uzatabiliyor.
Doç. Dr. Serap Biberoğlu, “Acil servisler hayat kurtarıcı müdahalelerin yapıldığı yerlerdir. Soğuk algınlığı için serum taktırmak bir lüks değil, yanlış bir uygulamadır,” diyerek bu yanlış alışkanlığa dikkat çekiyor.
Soğuk Algınlığıyla Mücadelede Ne Yapılmalı?
Uzmanlar, grip ve benzeri viral enfeksiyonların tedavisinde önceliğin istirahat, bol sıvı tüketimi, dengeli beslenme ve gerektiğinde ağızdan alınan ilaçlar olduğunu hatırlatıyor.
“Sarı serum” ya da “atom” adı verilen karışımların, bu süreçte iyileşmeyi hızlandırmadığı gibi, vücuda zarar verebileceği unutulmamalı. Yanıltıcı rahatlama hissi, gerçek sağlığı gölgede bırakabiliyor.